Ilona Klimek luty 2021

Dom swojej opowieści

Przyjaźń ośmioletniej Elisabeth i emerytowanego autora piosenek Daniela zaczyna się, gdy dziewczynka właśnie o nim pragnie przygotować pracę domową na temat tego, co to znaczy być sąsiadem. Choć matka mówi o Danielu „stara ciota”, Elisabeth jest przekonana, że warto się z nim zapoznać.

Artykuł z numeru

Zniszczyć patriarchat w sobie

Czytaj także

Ilona Klimek

Dotknąć świata

I rzeczywiście, nie myli się: choć dzieli ich duża różnica wieku, już wkrótce zostają najlepszymi przyjaciółmi. To on uwrażliwia ją na piękno sztuki, uczy snucia opowieści, zastępuje nieobecnego ojca i często zapracowaną matkę.

Ich linie życia łączą się ponownie po ponad 20 latach, gdy Elizabeth po tym jak dowiaduje się, że Daniel zapadł w śpiączkę i przebywa w zakładzie opiekuńczym, postanawia go odwiedzić. Dzieje się to w 2016 r., w roku brexitowego referendum, które stanowi znaczące, choć jedynie subtelnie zarysowane, tło powieści. Ucieczką przez zmaganiami z nową rzeczywistością, np. absurdalnymi potyczkami związanymi z wydawaniem nowego paszportu, stają się dla Elisabeth wizyty u przyjaciela sprzed lat.

Niezwykle misterna jest konstrukcja Jesieni: nakładają się na siebie i przenikają plany dotyczące dawnych wydarzeń z aktualną sytuacją i sennymi majakami Daniela. Niby dzieje się niewiele, ale opowieść aż skrzy od emocji, a w tle ciągle dźwięczy lekcja, której kilkuletniej dziewczynce udzielił Daniel: „I ktokolwiek wymyśla historię, wymyśla świat. (…) Więc w domu swojej opowieści zawsze staraj się serdecznie witać każdego”. W takim kluczu gościnnego zaufania wobec każdej, nawet wydającej się nie za wiele znaczyć, osoby Elisabeth po latach dzięki swojemu nauczycielowi może na nowo przyjrzeć się sobie i swojemu miejscu w świecie.

Czytaj także

Dotknąć świata

Ali Smith

Jesień

tłum. Jerzy Kozłowski, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2020, s. 304

Kup numer