Nauka

1813

Kultura

Rok
  • 789
  • 787
  • 786
  • 2021
  • 2020
  • 2019
  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
  • 2006
  • 2005
  • 1971
  • 1946
Redakcja

Zbigniew Rokita w finale Nike 2021

Ogromnie cieszymy się, że Zbigniew Rokita, autor i współpracownik miesięcznika, znalazł się w ścisłej czołówce tegorocznej nagrody Nike.
Wojciech Śmieja

Hałdonauci. Fotoreportaż

Wytrawny hałdonauta wie, że pejzaż hałdy zawsze go zaskoczy. Trzeba zachowywać uwagę, żeby się nie zgubić, ale też po to, by odkrywać to dziwne piękno quasi-naturalnych form krajobrazu.
Jakub Gomułka

Spojrzenie poza teraźniejszość. Proza Stanisława Lema

Proza Stanisława Lema kojarzy się przede wszystkim z wyprawami w kosmos, kontaktem z cywilizacjami pozaziemskimi, inteligentnymi komputerami i robotami. To jednak nie cała paleta zagadnień, którymi zajmował się krakowski pisarz.
Maciej Robert

Ból fantomowy – opowiadanie Macieja Roberta

W Stacji: Literatura prezentujemy fragment najbliższej książki Macieja Roberta poświęconej rzekom.
Wojciech Bonowicz

Moi, mistrzowie: Julia Hartwig

Spośród licznych wierszy Julii Hartwig najbardziej lubię jej americana. Pisała je w rożnych momentach życia, najwcześniejsze pochodzą z lat 70. ubiegłego wieku, ostatnie – jak ten, który wybrałem – z końca dziesiątej dekady. Inspiracją były kolejne pobyty w Stanach Zjednoczonych, owocujące nie tylko własnymi wierszami, ale też przekładami z poezji amerykańskiej.
Joanna Guszta

Łuski Katowic

Spacer po dzisiejszych Katowicach nie przypomina tego sprzed dziesięciu lat.
Przemek Dębowski

Kolory wszechświata. Króciutko o okładkach książek Stanisława Lema

Ilu artystów, tylu Lemów. To przeoczona chyba cecha jego twórczości: stworzył dzieła, które można oglądać i przedstawiać na wiele rozmaitych sposobów.
Zbigniew Rokita

List od norweskiego króla

Spacerowałem po Gliwicach, po których jak zombie snuli się śląscy powstańcy, niemieccy cesarze, komunistyczni sekretarze i piastowscy książęta, każdy z nich miał rację i każdy się mylił, a mi zlewali się w jeden dziejowy bulgot. Gdy uważniej zacząłem się przyglądać temu, co mi opowiadali, większość okazywała się bujdą.
Artur Rojek

Wypłynąć z Mysłowic

Porównywano nas do Oasis, że my jesteśmy z Mysłowic, oni z Manchesteru, czyli też robotniczego miasta. W tych porównaniach było dużo uproszczeń, ale na pewno miejsce, z którego pochodzę, dało mi sporą wrażliwość na dźwięk.
Lewis Carroll

Alicyjo we Kraju Dziwōw

Fragment przekładu „Alicji w Krainie Czarów” na język śląski.
Dariusz Rosiak

Dariusz Rosiak: to książka o życiu, którym się płaci za niedotykalność

Wielcy pisarze, wytrawni esteci oraz specjaliści od etyki różnią się od zwykłych ludzi co najwyżej tym, że potrafią w wyrafinowany sposób usprawiedliwiać swoje występki oraz głupotę.
Anna Pekaniec

Alternatywne rzeczywistości

Wieloaspektowa, wnikliwa, niezwykle precyzyjna monografia Piotra Oczki jest wspaniałą próbą przeniesienia uwagi z perspektywy makro na perspektywę mikro.
Anna Marchewka

Gdzie ci mężczyźni

„Za kulisami mizoginizmu widzimy przede wszystkim gniew, lekceważenie, pogardę, nienawiść spotęgowaną aż do wściekłości i szału (…). [D]zisiaj gromadzenie argumentów przeciwkokobiecych jest zjawiskiem wtórnym, podczas gdy pierwotnym bodźcem jest nienawiść, niemająca nic z  nauką wspólnego” – tak zakończył artykuł z cyklu „Za kulisami mizoginizmu” Paweł Hulka-Laskowski.
Filip Kobiela

O obliczach twórczości Lema

Myślenie Lema jest zwrócone w przyszłość, ale nie oznacza to optymizmu. Trzy składowe występujące w dziełach Lema współtworzą oryginalną wizję świata, w której rozwój techniki jest potencjalnym zagrożeniem dla biologicznej tożsamości człowieka.
Stefan Klemczak

Ulisses w Piekle

Poradzić sobie z takim dziełem jak „Commedia” to jakby poradzić sobie z całym światem. Światem uwięzionym w tekście niczym owad w bursztynie.
Maciej Jakubowiak

Cała masa sprzeczności

Roxane Gay to pisarka na nasze czasy. Nie ma w niej ani krzty chłodnego dystansu, który kazałby z cynizmem spoglądać na niesprawiedliwości. Ale nie ma też naiwnej – a może i narcystycznej – wiary w to, że sama wie wszystko najlepiej i mogłaby naprawić świat.
Agnieszka Gajewska

Ślady Zagłady

Po wkroczeniu Niemców do Lwowa, doszło do pogromu Żydów. Lem przeżył, bo został zagoniony do pracy przy usuwaniu zwłok. Choć z pozoru niewidoczny, cień Zagłady obecny jest w jego prozie.
z Jarosławem Mikołajewskim rozmawia Michał Jędrzejek

Dantego reportaż z zaświatów

Trzeba wreszcie dać polskiemu czytelnikowi pojęcie, co Dante zobaczył, usłyszał, czego doświadczył. Przekazać mu podstawy potrzebne do zrozumienia jego wizji świata.
Redakcja

Redakcja miesięcznika poleca idealne lektury na wakacje

Lato kochamy bezbrzeżnie. Nie tylko ze względu na to, że wreszcie można wyruszyć w mikro lub makropodróż, by w sposób najpełniejszy doświadczyć zachwytu krajobrazem. Redakcja miesięcznika „Znak” równie chętnie co wędruje, śpi lub bezdurnie wyleguje się w cieniu z lekturą w ręku. Nieważne, co robicie w wakacje, warto zabrać ze sobą dobrą książkę – najlepiej taką, z którą lato przeżywa się jeszcze intensywniej. Przedstawiamy subiektywny wybór lektur idealnych na ten czas.
Tadeusz Zatorski

Ostatni papieros

Dlaczego Zena Cosiniego, jedną – słowo honoru! – z najbardziej frapujących powieści XX w., wydano w powojennej Polsce tylko raz, w 1966 r., to zagadka.
Julia Fiedorczuk

Jeż na autostradzie: Marcin Podlaski

Lubię skondensowane obrazy, które zdarzają się w poezji Podlaskiego. Lubię pierwszy wers tego wiersza, gęsty pod względem brzmienia i treści, esencjonalny, ultraoszczędny.
Kinga Dawidowicz

Kierunek zmian

Miasto życzliwe jest z pozoru książką o budynkach, urbanistyce i projektowaniu. Tak naprawdę to jednak pozycja, która w centrum stawia człowieka. I jego życie w mieście.
Jan Tokarski

Kapitalizm, czyli pogoń za nieskończonością

Kapitalizm, obok nieznanej w dziejach wygody, powoduje również egzystencjalną frustrację, na którą nie ma i nie może być lekarstwa. Domyślnym stanem konsumenta jest bowiem nie ciągłe zaspokojenie, lecz przeciwnie: niedający się wygasić niedosyt.
Kamila Dzika-Jurek

Milczenie poetki

Pisząc o życiu Wisławy Szymborskiej, Joanna Gromek-Illg decyduje się posłużyć klasyczną zasadą retoryki: pars pro toto. Części, kłopotliwie drobne dla biografa tytułowe „znaki szczególne”, muszą wystarczyć za – skomplikowaną, ukrytą za kolejnymi maskami poetki – całość.
Aldona Kopkiewicz

Dwie traumy

W żywej traumie nie wiadomo, co się właściwie czuje i jak o tym mówić. Dopiero kiedy trauma przemija, doświadczenie oraz słowa można znowu poskładać. Trudno mówić jednak tak, jak gdyby nic się nie stało, i właśnie ten proces uwalnia do mówienia bardziej poetyckiego.
Dezydery Barłowski

Pańszczyźniane kontinuum przemocy

Bicze, kańczugi, szubienice, dyby, blizny, strupy, sińce, krew, pot, łzy, kaźnie, tortury, bicie, przemoc w setkach najrozmaitszych form – tak oto prezentuje się pańszczyzna w optyce Chamstwa, nowej eseistycznej rozprawy Kacpra Pobłockiego.
Fran Lebowitz

Poradnik dla życiowo nieporadnych

Dzieci zadają lepsze pytania niż dorośli. „Czy mogę ciasteczko?”, „Dlaczego niebo jest błękitne?”, „Co mówi krowa?” – na każde z tych pytań można odpowiedzieć z pogodnym uśmiechem. Nie da się tego, niestety, powiedzieć o zagajeniach typu: „Gdzie twój maszynopis?”, „Dlaczego nie dzwonisz?” albo „Kto jest twoim prawnikiem?”.
z Danielem Rycharskim rozmawia Katarzyna Pawlicka

Potrzeba reprezentacji

Wieś potrzebuje dzisiaj sztuki szczególnie mocno, choćby po to, żeby przejrzeć się w niej jak w lustrze. Ale także dlatego, żeby dzięki sztuce odbudowywać wspólnotę. Rolnictwo przestaje był łącznikiem, być może sztuka współczesna mogłaby stać się platformą spotkania.
Ilona Klimek

Żeby wyrazić siebie, trzeba wiedzieć kto to

„Skąd jesteś?”. „Z okolic Nowego Sącza”. Gdy dekadę temu zaczynałam studia w Krakowie, nie znosiłam pytań o pochodzenie. Zbywałam je ogólnikowymi wyjaśnieniami, przełykałam wstyd i próbowałam natychmiast zmienić temat. Po co wyjaśniać komuś, gdzie jest Podole?
Joanna Guszta

Z natury rzeczy

Kwiecista filiżanka, wiklinowy koszyk, słomiana mata, pasiasta tkanina – przedmioty z Cepelii przez długie lata towarzyszyły codzienności wielu Polaków, będąc niemymi świadkami naszej krzątackiej natury.
Katarzyna Kazimierowska

Zbyt blisko

Daisy Johnson dała się poznać polskim czytelnikom dwa lata temu mrocznym debiutem „Pod powierzchnią”, za który została nominowana do Nagrody Bookera, jako najmłodsza finalistka w jej historii.
Jerzy Janiczko

Ułomki życia

„Chłopiec z tamtych lat” jest dla narratorki Ani pretekstem do rozpoczęcia opowieści o swoim życiu. Zaczyna się ona kilkanaście lat po wojnie, będącej dla niej zlepkiem opowieści i dziecięcych wyobrażeń. Tytułowa postać nazwana w powieści Joachimem stanowi oś, wokół której swobodnie toczy się jej własna historia.
Ilona Klimek

Nosimy w sobie pęknięcie

Amerykańska pisarka Lidia Yuknavitch sytuuje bohaterów swoich opowiadań na tytułowej krawędzi – w momencie gdy muszą nagle podjąć znaczącą decyzję, ulegają gwałtownemu impulsowi emocji czy też udaje im się uważnie spojrzeć na swoje życie i dostrzec coś, co dotychczas było nieuchwytne.
Agnieszka Dziedzic

Metoda organoleptyczna

Pisząc o zbiorze szkiców „Paradiso”, trzeba zaznaczyć, że to książka niebezpieczna. I nie chodzi o wywrotowe treści, ale o ryzyko zapomnienia (i całkowitego zatopienia) się w lekturze.
Bogumiła Motyl

Dźwięki ciszy

„Może tragedia powinna zostać spowita w milczenie?” – zastanawia się narrator posiadający trzy imiona, trzech ojców i opowiadający trzy historie, z których każda naznaczona jest cierpieniem.
Przemysław Chudzik

Wiecznozielone gaje wspomnień

Tytuł książki fińskiej autorki odsyła do starogreckiego słowa oznaczającego „marzenie senne”, „rzecz nierealną” czy „znikomą”, ale też do pierwotnego sensu oniryzmu, gdy dotyczył on sytuacji, w której postaci opowiadają o snach.
Elżbieta Łapczyńska

Mama wychodzi – opowiadanie Elżbiety Łapczyńskiej

W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadanie nominowanej do Nagrody Literackiej NIKE Elżbiety Łapczyńskiej. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”. A oto krótki wywiad przeprowadzony z autorką.
Filip Zawada

Jak uczyłem się zachwycać

Czasami zachwyt jest jak zachłyśnięcie się wodą podczas pływania. Trzeba na niego uważać, bo bardzo często ściąga na dno i hamuje inne doznania. Zachwycając się, należy zawsze pamiętać o oddychaniu.
Mariusz Wilczyński

Bach, żółwica i kruchość

Zachwyt to coś, czego oczekuję od sztuki, i co sam chciałbym dawać odbiorcom mojej twórczości. Coś najczystszego.
Krystyna Miłobędzka

Wewnętrzna zgoda na świat

Wczoraj zachwycała mnie cisza, jutro może znajdę jakąś muzykę, która będzie właśnie tą jedyną i zachwycającą. Zachwyt przynosi zupełne zamieszkanie tutaj, gdzie się jest. Zgodę na wszystko, co się zdarza.
Maciej Dobosiewicz

Rakietą do nieba

W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadanie Macieja Dobosiewicza. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”. A oto krótki wywiad przeprowadzony z autorem.
Joanna Guszta

Zapomnij

Czy rozwiązania problemów z koncentracją, przebodźcowaniem i chronicznym stresem warto szukać w technologii, designie i zakupach?
Wojciech Bonowicz

Moi, mistrzowie: Antonina Tosiek

Debiut ten na pewno nie przejdzie bez echa, także ze względu na problematykę, którą podejmuje młoda autorka.
Georgina Gryboś-Szczepanik

Myśli przedślubne

Głos XIX-wiecznej poetki Marii Bartusówny jest mocny, współczesny, realistyczny. Jej antypatriarchalna myśl może zostać obecnie odkryta na nowo.
Aleksandra Byrska

Geniusz kobiet

Sławne badaczki to temat niezwykle interesujący i ważny. Popularyzowanie ich sylwetek powinno przełamywać stereotypy oraz uczyć, co możemy zrobić, żeby wyrównywać możliwości i korzystać z pełnego potencjału intelektualnego zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
Ilona Klimek

Oswajanie śmierci

Choć Testament Maszynowej Dziewczynki to pozycja niewielka, jak w soczewce skupiają się w niej istotne dla całej twórczości Idy Linde tematy: miłość, śmierć, cielesność czy macierzyństwo.
Agnieszka Dziedzic

Automobilem przez Europę

Tytuł książki trafnie oddaje strategię Roberta Byrona. Pisarz przystawia do zdobytej wcześniej wiedzy zwierciadło, konfrontując ją z oglądanymi teraz na żywo zabytkami architektury.
Kamila Dzika-Jurek

Radość i smutek rzemieślników

Literacka przeszłość to najistotniejsza rzecz w książce wrocławskiego literaturoznawcy.
Piotr Oleksy

Historie (nie) heroiczne

Leon, postać mało znana, jest swoistym antybohaterem dla wspólnoty, która uczyniła heroizm kluczem do rozumienia własnej przeszłości.
Bogumiła Motyl

O trudach i znojach fizyków

Myśląc o fizyce, łatwo zapomnieć o ludziach, którzy za nią stoją.