fbpx

70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Nauka

1550

Kultura

Świat

Rok
  • 2020
  • 2019
  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
  • 2006
  • 2005
Julia Fiedorczuk

Lektury na czas niepokoju. Gdzie ukrywa się Julia Fiedorczuk?

Podróż do Zdroju? A może zanurzenie się głęboko w przestworza czasu wraz z Anną Inn? Julia Fiedorczuk, autorka znakomitej powieści Pod słońcem, zdradza, gdzie można ukryć się przed trudnym czasem.
Redakcja

Czas noblistek

Po ujawnieniu molestowania seksualnego w środowisku bliskim Akademii Szwedzkiej opinia publiczna spodziewała się, że podwójny Nobel w 2019 r. zostanie przyznany dwóm pisarkom, czyniąc w ten sposób zadośćuczynienie trwającemu lata procederowi. Uwaga czytelniczek i czytelników została skierowana na grono pisarek, potencjalnych kandydatek do wyróżnienia. Okazuje się jednak, że wskazane pisarki są bardzo słabo w Polsce znane.
Joanna Rudniańska

Opowiadania

W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadanie Joanny Rudniańskiej. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”.
Joanna Guszta

Moje książeczki

Ten zielonooki kot w czerwonych butach niedawno obchodził 60. urodziny, a wciąż działa jak magiczne zaklęcie, które przenosi nas błyskawicznie w świat dzieciństwa.
Julia Fiedorczuk

Jeż na autostradzie: Nijolė Miliauskaitė

Nijolė Miliauskaitė (1950–2002), znana w Polsce z wyboru wierszy Pokój bez wstępu (tłum. Alina Kuzborska i Agnieszka Rembiałkowska, Pogranicze 2017), była jednym z najoryginalniejszych zjawisk w poezji litewskiej końca XX w.
Michalina Kmiecik

Kto zje obiad u polipa?

Publikowany w 2016 r. na łamach „Literatury na Świecie” poemat Vasco da Gama w serii „Wunderkamera” Instytutu Mikołowskiego zostaje zaprezentowany z trzema cyklami poetyckimi: intermedialną Przewagą kręgów, montażowym poematem Mój zmęczony ojciec oraz pełnymi zadziwiających obrazów Uwagami do życia codziennego ptaków.
Joanna Sobesto

W poszukiwaniu wspólnego języka

Choć Babel pokaźną objętością może przywodzić na myśl słownik, nie warto oceniać książki po (twardej, skądinąd) okładce.
Przemysław Chudzik

Saga o codzienności

Islandia kojarzy się z surowym pięknem, niezwykłymi legendami, magią i twardymi ludźmi. Łatwo jednak zapomnieć, że cywilizacja dotarła również na tę odległą wyspę, zmieniając ludzi, wypierając magię i narażając przyrodę na nierówną walkę z turystyką.
Zbigniew Rokita

Wysyłanie światła w kosmos

Białoruś to bodaj najsłabiej znany sąsiad Polski. Nie zasłużyła sobie nawet na szczególnie dużo stereotypów: ostatnia dyktatura w Europie, kartofle, „inni Ruscy”. Bezimienna masa, z której wyziera tylko Łukaszenka. Jedenaścioro reporterów i reporterek z Polski, Białorusi i Niemiec stara się rozmontować te prymitywne skojarzenia.
Michał Przeperski

Nasz mały Sonderweg

Zimowa stolica Polski to od czasów młodopolskich inteligencki eden. Już wtedy przyciągała przyrodą, barwnym folklorem i aurą osobności. Jak dowodzi Jerzy Kochanowski, nie utraciła jej nawet w okresie siermiężnego gomułkowskiego socjalizmu. Ba, na tle ogólnej szarzyzny wyjątkowość Zakopanego rozbłysła wówczas oślepiającym blaskiem
Marta Duch-Dyngosz

„Mamy przeżyć Hitlera”

Patrycja Dołowy rekonstruuje historie matek, które w czasie Zagłady dokonywały wyborów niemożliwych. Dziś wielu rzeczy możemy się domyślać. Autorka rozmawia o matkach z ocalałymi dziećmi. Bez stawiania pomnika.
Katarzyna Sarek

Mam coś do powiedzenia. O Can Xue

Pisze wyłącznie długopisem na papierze, na czysto, praktycznie bez poprawek. Codziennie siada do biurka i przez godzinę płyną przez nią słowa i zdania. Przez nią, bo twierdzi, że nigdy nie wie, co znajdzie się na kartce – tworzy nie głową, ale ciałem i podświadomością.
Elżbieta Żak

Chronograf biografii jednostkowych. O Ludmile Ulickiej

Ulicka przywraca pierwszoplanową i wzniosłą rolę literaturze jako tej, która znajduje się w centrum uwagi i dyskusji oraz może służyć za drogowskaz w brutalnych realiach Rosji postsowieckiej.
Krzysztof Jarosz

Z codzienności. O Anandzie Devi

Już od swojej pierwszej powieści podejmującej tematykę prostytucji w środowiskach stołecznego kreolskiego lumpenproletariatu Devi zdradza upodobanie do osób wyrzuconych poza nawias społeczeństwa.
Olga Gitkiewicz

Lektury na czas niepokoju. Olga Gitkiewicz: Lubię książki, które już czytałam

Mam półkę z książkami, do których regularnie wracam – czasem jakieś pozycje do niej dokładam, inne po namyśle usuwam. To półka kryzysowa, przydaje się w chwilach gorszego nastroju albo gdy zima zbyt długo nie chce minąć. I teraz.
Józef Kwaterko

„Piękna Kreolka”. O Maryse Condé

Głównymi postaciami u Condé są najczęściej kobiety walczące o własną godność i pragnące wyjść poza zaklęty krąg rodzinny.
Maciej Topolski

„Pisarka mądrości”. O Anne Carson

Książki Carson znalazły uznanie wśród najważniejszych współczesnych pisarek i pisarzy, m.in. Susan Sontag, Michaela Ondaatje, Jorie Graham czy Alice Munro.
Justyna Suchecka

Lektury na czas niepokoju. Justyna Suchecka pokazuje, gdzie w literaturze dziecięcej znaleźć otuchę

Dają nadzieję, przypominają, jak to jest spacerować beztrosko w słońcu i mieć plany oraz marzenia na przyszłość. Dodają odwagi i energii, każą się cieszyć z małych rzeczy. Ich lektura daje powody do radości. Takie są właśnie książki dla dzieci, które chciałabym Państwu polecić na ten trudny czas. A myślę, że sytuację mamy taką, iż po książki dla dzieci – dla dodania otuchy – powinni sięgać też dorośli.
Olga Gitkiewicz

Skrzynka z narzędziami

Co roku przed 1 lutego minister edukacji publikuje tzw. prognozę zapotrzebowania na pracowników, innymi słowy – listę zawodów przyszłościowych. Na tegorocznej znalazły się 24 profesje. Na samej górze: automatyk, elektromechanik, elektronik, elektryk, kierowca mechanik, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechatronik, murarz-tynkarz, operator maszyn, technik budowy dróg. Patrzę na nią i zastanawiam się, czy to na pewno zawody przyszłości, czy może próby załatania dziur w teraźniejszości.
Filip Springer

Ćwiczenia z obojętności

Stop-klatka była niewyraźna. Rozpoznawał wzburzone morze, dużą łódź straży granicznej i przyklejony do jej burty ponton wypełniony ludźmi. Ich sylwetki, a tym bardziej twarze, były trudne do rozróżnienia.
Janusz Poniewierski

Jean V. i kwestia władzy

Kościół musi dziś dogłębnie i na nowo przemyśleć problem wykorzystywania Boga i religii do rozciągania władzy nad drugim człowiekiem i jego sumieniem
Jakub Kornhauser

Lektury na czas niepokoju. Furtka do normalności Jakuba Kornhausera

Niezależnie od tego, czy w czas morowy zalegliście pod pierzyną z kubkiem kakao, czy raczej szalejecie na rowerach w ucieczce przed wirusem, czy może wreszcie, jak gdyby nigdy nic, spędzacie całe dnie przy korporacyjnym biurku, miejcie pod ręką książkę. To pozwoli Wam na chwileczkę zapomnienia, błogości momencik, da ułamek choćby wolności albo i otworzy maleńką furtkę w stronę normalności. A najlepiej to i kilka książek, do wyboru, do koloru, jak np. tych, które znają dobrze moi studenci z ujotowskiego kursu „Najnowsze literatury romańskie”, obecnie, jak cały świat, przeniesionego do cyberprzestrzeni.
Olga Tokarczuk

Ćwiczenia z obcości

W duchowej konstelacji Olgi Tokarczuk podróż zawsze zajmowała wyjątkowe miejsce. Znalazła się w tytule pierwszej powieści noblistki i stała się przewodnim tematem Biegunów, ważną funkcję pełniła też choćby w Księgach Jakubowych. Dziś, po noblowskim wykładzie pisarki, można stwierdzić z całą pewnością, że jeszcze istotniejsza dla jej twórczości jest czułość, która „pojawia się tam, gdzie z uwagą i skupieniem zaglądamy w drugi byt, w to, co nie jest »ja«”. To w tej „najskromniejszej odmianie miłości” upatruje Tokarczuk istoty zarówno człowieczeństwa, jak i literatury. Podejście to odnaleźć można w tekście, który przedrukowujemy z wakacyjnego numeru „Znaku” z 2017 r. Tokarczuk napisała w nim: „Straciłam ochotę do podróży zawstydzona własną wolnością, której nie mogę dać innym”. Tak właśnie spogląda na świat czuły narrator.
Oksana Zabużko

Czas demiurgini

Na początku było opowiadanie w przypadkowym czasopiśmie. Opowiadanie pod prostym i bezpretensjonalnym tytułem Numery. Nazwisko autorki nic mi nie mówiło.
Daniel Kampa

#czytanieolgi

Publicyści z obszaru niemieckojęzycznego pisali przede wszystkim o Peterze Handkem. O wiele ważniejsi są jednak czytelniczki i czytelnicy – oni postawili na Olgę Tokarczuk.
Antonia Lloyd-Jones

Śmiała, oryginalna i prowokująca

Twórczość Olgi Tokarczuk spotyka się z bardzo dobrym odbiorem w Wielkiej Brytanii – po wielu latach starań, by wypromować ją w anglojęzycznym świecie, cieszy to, że brytyjska publika jest w końcu świadoma jej istnienia. Nagroda Nobla to ogromna siła, ale nie bez znaczenia był też bieg wydarzeń na świecie.
Zbigniew Mikołejko

Między nadzieją a ciemnością

Istnieją przepastne niekiedy różnice między „katolicyzmem otwartym” a duchowością Olgi Tokarczuk. Jednak są także pewne zbieżności, których chyba przeoczyć się nie da.
Anna Marchewka

Popatrz, wszystko już w tym świecie jest

Czułość, „jestem”, szczegóły, ciało, wspólnota – subiektywny przegląd ważnych słów Olgi Tokarczuk.
Eliza Kącka

Dar Bogini

Pakt komunikacyjny z czytelnikiem, jaki zawiera Tokarczuk, można by streścić tak: nie umawiamy się na sztukę niedostępną, sztukę wysokich ambicji i chłodnego dystansu; umawiamy się na stworzenie środowiska opowieści, w którym, oparci o siebie plecami, będziemy sobie przepowiadać los.
Marcin Wilk

Lektury na czas niepokoju. Autorki idą z pomocą

Emancypacja kobiet mocno przyspieszyła, gdy w czasie pierwszej wojny światowej zabrakło mężczyzn. To kobiety uratowały wtedy świat przed kompletnym chaosem. Obecnie znów czasy mamy marne, ale wydaje się, że i teraz z pomocą przyjdą kobiety. Na przykład taka piątka:
Andrzej Muszyński

Lektury na czas niepokoju. Gdzie schronienia szuka Andrzej Muszyński?

Andrzej Muszyński, autor dobrze przyjętego „Podkrzywdzia” i znakomitej powieści „Bez”, wskazuje swoje „Lektury na czas niepokoju”, pokazując, że duchowe schronienie można znaleźć tak w klasztorze trapistów, jak i w świecie fizyki teoretycznej.
Filip Springer

Lektury na czas niepokoju. Co uratuje świat według Filipa Springera?

Co wygrzebuje Filipa Springera z przygnębienia? Jak według niego uratować świat? I przez co spóźnił się na pociąg? Odpowiedzi znajdują się w jego „Lekturach na czas niepokoju”.
Anna Dziewit-Meller

Lektury na czas niepokoju. Kwarantanna z dziećmi według Anny Dziewit-Meller

Prowokują do zadawania trudnych pytań, opowiadają o emocjach, przenoszą w czasy starożytności, a przede wszystkim pozwalają przetrwać podczas przymusowego zamknięcia w jednym miejscu – takie są „Lektury na czas niepokoju” dla najmłodszych wybrane przez Annę Dziewit-Meller.
Dominika Słowik

Lektury na czas niepokoju. Jak pokonać strach według Dominiki Słowik?

Zdradzę Państwu pewien sekret… Bardzo boję się latać samolotem.
Lektury na czas niepokoju. Gdzie szukać nadziei?

Lektury na czas niepokoju. Gdzie szukać nadziei?

Przed nami trudne dni. Z myślą o zaniepokojonych sercach naszych czytelników, przygotowaliśmy listę książek, które koją i przywracają wiarę w piękno świata. Chcemy dzielić się nadzieją, bo to ona jest najlepszą formą oporu przeciwko rozpadowi. Oto druga odsłona naszego cyklu „Lektur na czas niepokoju”.
Lektury na czas niepokoju. Co czytać z dziećmi?

Lektury na czas niepokoju. Co czytać z dziećmi?

Odpowiedzialność, solidarność i odrobina spokoju – tego potrzebujemy dzisiaj najbardziej. Zresztą, nie tylko my. Nasze dzieci również. Z myślą o Waszych niepokojach i wolnym czasie Waszych dzieci, przygotowaliśmy listę niezwykłych lektur, które dostarczają odrobiny uroku, fantazji, czułości i humoru.
Joanna Guszta

Podporządkuj się

Negatywnych zjawisk w naszej rzeczywistości nie brakuje. Czasem jednak stają się one wszechobecne i przyjmujemy je za oczywistość.
Wojciech Bonowicz

Moi, mistrzowie

Ten krótki utwór otwiera ostatni tom wierszy Piotra Florczyka, poety i tłumacza mieszkającego od wielu lat w Stanach Zjednoczonych i tworzącego równolegle w dwóch językach. Tom nosi tytuł Dwa tysiące słów (2019) – i do znaczenia tego tytułu jeszcze na koniec powrócę.
Michalina Kmiecik

Ustrzec serce przed nienawiścią

Zapiski syna tego kraju Jamesa Baldwina to książka w Polsce długo oczekiwana. Pierwszy polski przekład tomu esejów jednego z najistotniejszych czarnych pisarzy Ameryki gromadzi teksty mówiące o doświadczeniu ucisku, nieprzynależności, nienawiści, obcości i samotności.
Marcin Cielecki

Długi marsz

Jak długo trwał przemarsz Janusza Korczaka, Stefani Wilczyńskiej i dzieci z ul. Siennej na Umschlagplatz? Dwie czy cztery godziny?
Iwona Boruszkowska

Posępna generacja

Wspólne doświadczenia ukształtowały pokolenie depresyjnego wyżu, w którym „zbiegły się wszystkie plagi, wszystkie katastrofy nałożyły się bezlitośnie na siebie: resztka czytelniczych nawyków późnego PRL-u (…), jego kultura wielkiego niedoboru (podbita przez nagłą eksplozję nadmiaru)”.
Anna Karonta

„Świat lubi się zmieniać”

Po ciężkim dniu pracy przy sprawdzaniu kodów PIN przysługuje relaksacyjne piwko w tawernie w towarzystwie biszkoptowego labradora Borysa Szyca, z którym współdzieli się budę. „Oparte na prawdziwej historii” – sygnalizuje tytuł pierwszego opowiadania debiutu książkowego Natalki Suszczyńskiej.
Kamila Dzika-Jurek

Ciemny prąd

W tej książce nie czytamy – słowo samo się czyta, idąc wciąż naprzód, rwąc w nieznane czytelnikowi miejsce, a jednocześnie czujemy, że ciągnie nas po swoim precyzyjnym śladzie: powracających metafor, motywów, charakteru postaci.
Ilona Klimek

Zadeptane połoniny

„Jak człowiek patrzy na mapę, to mu się wydaje, że najważniejsze są szczyty. A to bzdura” – mówi Wojciech Krukar, przewodnik beskidzki, jeden z bohaterów Kiczer.
Jarek Westermark

Opowiadania

W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadania Jarka Westermarka. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”.
Piotr Oczko

Żelazny upór pewnej burmistrzanki

Cudzoziemscy podróżni ze zgorszeniem przywoływali w swych relacjach bezczelne dziewczynki, które niepytane nie tylko zabierały głos przy stole, ale także udowadniały swym braciom, że się mylą, powołując się, o zgrozo, na przeczytane książki.
Olga Gitkiewicz

Żeńską końcówką

Mężczyźni wykonujący zawody tradycyjnie kojarzące się z płcią żeńską automatycznie szukają sobie nazw brzmiących bardziej po męsku. Nie przejmują przyjętych w języku nazw żeńskich i nikogo to nie dziwi. Kobiety, które nie chcą być socjologami, architektami, ministrami, posłami, nadal są narażone na co najmniej kpinę.
Filip Springer

Przyszłość

Któregoś dnia, sam nie wie kiedy, i nie miało to żadnego większego znaczenia, musiał po prostu przyjąć do wiadomości, że przyszłość jego i jego najbliższych będzie gorsza niż ta, którą mieli jego rodzice.
Aldona Kopkiewicz

Ekstatyk na wojnie

Radość katastrof to legendarny debiut klasyka poezji włoskiej Giuseppe Ungarettiego, legendarny, bo pisany w okopach I wojny światowej, a ponadto nadzwyczaj nowatorski.
Małgorzata Nocuń

Czego oczy nie widzą

Stasia Budzisz w posłowiu wyjaśnia, dlaczego napisała książkę Pokazucha. Na gruzińskich zasadach. „Z dwóch powodów: trochę na przekór i trochę ze złości. Na przekór, bo z jakiejś przyczyny rzadko staramy się zajrzeć za gruzińską fasadę i sprawdzić, co dzieje się za drzwiami pięknie przedstawianej bajki”.

 
 

Zapisz się
do newslettera
a otrzymasz:

● 35% rabatu na dowolny numer miesięcznika
● informacja o promocjach, wydarzenich i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter