70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Nauka

1472

Kultura

Świat

Rok
  • 2020
  • 2019
  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
  • 2006
Władysław Buchner

Comme des Garçons – PLAY

W to serduszko ubrali się Kanye West, Drake, Justin Bieber, Pharrell Williams, Justin Timberlake i wiele innych osób. Znak stanowi połączenie tradycji polskiej grafiki (polskiej szkoły plakatu) z odważną awangardową modową potęgą. A mało kto wie, że znak Comme des Garçons – PLAY pochodzi z Polski.
Wojciech Bonowicz

Moi, mistrzowie: Justyna Bargielska

Dziecko z darów – taki tytuł nosi najnowszy tom wierszy Justyny Bargielskiej (Lusowo 2019). Jak go rozumieć?
Kamila Dzika-Jurek

Trzymając literaturę za guzik

Pisząc o geniuszu Andrieja Płatonowa, Jan Gondowicz wspomina jego „niepokojącą” naturę „nahała niby z czasów Czernyszewskiego i Dobrolubowa”, którego zwyczajem były gorączkowe dialogi i „trzymanie za guzik rozmówcy”.
Karolina Sałdecka

Kroniki bólu i lęku

Tytuł powieści Ingi Iwasiów zestawia dwa pozornie niepowiązane ze sobą pojęcia. Opór i miłość niekoniecznie posiadają bowiem wspólny mianownik.
Anna Karonta

Poniedziałek Anda, wtorek Anda…

Pół roku spędzone w nieustającym ruchu i rosnącym napięciu, pół roku od ukazania się spisu Wildsteina do uzyskania przez Andę Rottenberg statusu pokrzywdzonej.
Agnieszka Dziedzic

Tu jest Maria

W biografii Marii Jaremy autorka umieszcza podtytuł Gdzie jest Maria? Pytanie można potraktować jako próbę nakreślenia głównego obszaru twórczości – więcej Jaremianki w rzeźbie czy malarstwie?
Marcin Cielecki

Wypracowania czasów wojny

W wypracowaniu możesz napisać „niemcy” małą literą i pani od języka polskiego nie uzna tego za błąd. Jest rok 1946 i dzieci piszą zadane wypracowania.
Bogumiła Motyl

Krzyk pokolenia niespełnionych

Współczesne wyobrażenie o latach 60. pełne jest idealistycznych, hippisowskich obrazów. Niejeden oddałby wiele, by móc przenieść się w czasy dzieci kwiatów, kiedy liczyły się tylko miłość, wolność i muzyka.
Monika Gałka

Dom przeniesiony

Choć tytułowa „nowohuckość” sugeruje unikalność opowieści, to jednak ta telenowela mogła wydarzyć się w wielu miastach, które na fali socjalizmu rozpoczęły dynamiczny wzrost.
Joanna Sobesto

Ćwiczenia z troski

„Nie pytam o prawa zwierząt, ale o moje obowiązki” – deklaruje autor Boskiej Ziemi: kapłan, zakonnik, filozof i teolog od lat zaangażowany w działania na rzecz ochrony środowiska.
Ilona Klimek

Dzika natura

By po grecku określić lisi spryt, używano słowa „poikilos” oznaczającego coś trudnego do zdefiniowania, zmiennego.
Michał Przeperski

Dwa plemiona, dwa totemy

Po dłuższym czasie wraca moda na pisanie o dwudziestoleciu międzywojennym. Jeżeli kolejni autorzy pójdą w ślady Macieja J. Nowaka, to czeka nas pasjonująca lektura, choć płynące z niej refleksje będą bardzo gorzkie.
Krzysztof Wołodźko

U początków kapitalizmu

Nie pojmuję poglądu, zgodnie z którym żyjemy w czasach późnego kapitalizmu. Tkwi w tym przekonaniu historiozoficzna pułapka, podobna złudzeniom chiliastów, że da się opanować dzieje, wymodlić ich kres, poprzez periodyzację ująć w karby czas i największe żywioły społeczne, gospodarcze, polityczne.
Jerzy Franczak

Wyobraźnia wyzwalająca

Dlaczego ludzkość nie zadowala się światem, w którym żyje, i niestrudzenie wymyśla nowy? Czy chce w ten sposób odmienić swój los, czy uciec od niego na chwilę w domenę ułudy? Jak działa mechanizm kreacji, jakie są podstawowe antropologiczne, społeczne i polityczne wymiary tej zabawy w Stwórcę?
Katarzyna Szopa

Waruj, siostro, waruj!

Łańcucka i Mueller wydobywają sedno polityki feministycznej: rezygnują z modnych (i wygodnych) opowieści o empatii czy etyce troski na rzecz emancypacji przez solidarność.
Kaja Puto

Poznaj swojego wroga

Napiórkowski pokazuje dwa rodzaje patriotyzmu, które nie potrafią żyć wspólnie, a jednocześnie nie mogą bez siebie istnieć, bo jeden swoją siłę czerpie z walki z tym drugim. Turbopatriota potrzebuje softpatrioty, by walczyć z nim jako z wrogiem wewnętrznym, softpatriota turbopatrioty – by się od niego czuć lepszym i bardziej postępowym.
Piotr Oczko

Szkoła i dom

W Holandii do dziś panuje przekonanie, że jeśli tylko zapewni się człowiekowi dobre warunki mieszkaniowe, swobodny dostęp do natury i kultury, piękną i przyjazną przestrzeń do życia oraz stworzy się dla niego wszelkie możliwe ułatwienia, to rozkwitnie on w pełni.
z Martą Keil i Grzegorzem Reske rozmawia Arkadiusz Gruszczyński

Nowe praktyki, estetyki i sposoby myślenia

Chcemy stworzyć instytucję feministyczną – a to jest wyjątkowo trudne, by nie powiedzieć: niemożliwe, w teatrze repertuarowym. Zależy nam na spłaszczaniu struktury i demokratyzacji decyzji. Mówimy o praktyce troski i nieprzemocowych relacji nie tylko wewnątrz instytucji, ale też w kontaktach z artystami i artystkami.
Olga Hund

Wszystkie miejsca przy stolikach są zajęte

W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadanie Olgi Hund. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”.
Józefa Hennelowa

Coraz bliżej albo coraz mniej

Ks. Andrzej Bardecki dobroć i wierność łączył harmonijnie z niewzruszoną odwagą mówienia w oczy prawd trudnych i bardzo trudnych.
Janusz Jurek

Znak o znakach: Stop

Na każdym kroku spotykamy się z różnego rodzaju znakami: handlowymi, informacyjnymi, religijnymi, drogowymi. Znak zatem niesie z sobą określoną treść. Musi być prosty i czytelny, to oczywiste. 
Julia Fiedorczuk

Jeż na autostradzie: Adam Kaczanowski

Kaczanowski porusza najróżniejsze tematy: w szczególnie przejmujący sposób mówi o rodzi­cielstwie, a zwłaszcza ojcostwie.
Pola Starczyńska

Klisze z przeszłości

Podróż wzdłuż wschodniej granicy Polski 30-letnim volkswagenem T3, brak stałego miejsca zamieszkania i planu na kolejny dzień, a wszystko po to, by oferować mieszkańcom zdjęcia za jedzenie bądź rozmowę – to idealny plan na wakacje dla grupy hipisów z lat 70.
Paweł Jasnowski

Meandry świadomości

Bohaterką nowej powieści Grzegorza Uzdańskiego jest Jadwiga, 80-letnia pensjonariuszka domu opieki, która z powodu niefortunnego wypadku zostaje przygwożdżona na stałe do wózka.
Ilona Klimek

Śmiercionośne mechanizmy

W 1981 r. Lorna Wing upowszechniła termin „zespół Aspergera”, wprowadzając go do głównego nurtu psychiatrii i doprowadzając do jego zneutralizowania oraz usunięcia historycznego kontekstu, który jest niezwykle istotny.
Piotr Oleksy

Granica przegranych

Granica. Na krawędzi Europy w najlepszy możliwy sposób nawiązuje do klasyki europejskiego reportażu. Czytając ją, ma się wrażenie znakomitego rozłożenia proporcji pomiędzy wiedzą historyczną a własnym doświadczeniem.
Patrycja Cembrzyńska

W odpowiedzi mowie-trawie

Człowiek to byt w swej istocie językowy. Język to nasz klucz do świata – jest nie tylko narzędziem komunikacji, ale także wpływu i kreacji. Nasza sytuacja językowa, jak twierdzą Sapir i Whorf, wpływa na sytuację społeczną.
Artur Madaliński

Przewaga obcości

Feliksa Netza miało nie być. Nie tylko jako poety, prozaika, eseisty, radiowca i wybitnego tłumacza. Miało go nie być w ogóle. Gdy jako 19-letni chłopak pracował w kopalni, przeszedł pod wózkiem z urobkiem i dotknął drutu ślizgowego pod olbrzymim napięciem. W dziewięciu przypadkach na dziesięć takie zdarzenia kończyły się śmiercią. Młody Netz – cudem – ocalał i dzięki temu Śląskowi przydarzył się twórca, który przez 60 lat wrastał w ten mroczny region, pisał o nim i próbował objaśniać jego niepochwytną istotę.
Anna Marchewka

Prywatne jest polityczne

W odbiorze Wioletty Bojdy, autorki wstępu i zakończenia Zapisków intymnych, Świrszczyńska nie jest wystarczająco dobrą kobietą, obywatelką, pisarką, poetką, jest okropną matką, córką, żoną, jest nie tylko egoistyczna, ale i śmieszna, gdy np. postuluje podjęcie walki z alkoholizmem w Polsce. Dlaczego zatem pisać o takiej postaci?
Urszula Pieczek

Linie tęsknoty

Tęsknota wyrasta z braku, a jej miarą jest odległość. Zarówno ta liczona w kilometrach, jak i ta odmierzana wskazówką zegara. Z jednej strony „tęsknię” za tym, co odległe – przeszłe, minione, utracone (za oponkami serowymi Babci, czyli za smakiem dzieciństwa, za nieżyjącą, ale wciąż bliską mi osobą), z drugiej – za tym, co (choć częściej jednak „za kimś, kto” czy „do kogoś, kto” jest mi drogi) znajduje się w tym samym czasie w pewnym oddaleniu (tęsknię do Ciebie, bo dzieli nas dystans np. 6524 km).
Barbara Sadurska

Śmierć wrogom ojczyzny

W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadanie Barbary Sadurskiej. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”.
Ula Pągowska

Znak o znakach: Kółko i kilka kresek

Każdy dzień (za pomocą smartphonowych aplikacji) zaczynam i kończę od rzucenia okiem na jeden, konkretny znak.
Wojciech Bonowicz

Moi, Mistrzowie: Agata Jabłońska

W debiutanckim tomie wierszy Agaty Jabłońskiej Raport wojenny (2017) najbardziej frapująca jest tonacja. Nie same umiejętności językowe (które doceniono, obsypując tom nagrodami), nie eksperymenty formalne (świadczące o tym, że jest to debiut autorki literacko bardzo świadomej), ale właśnie tonacja – szczególne połączenie niepokoju, złości i poczucia bezradności z postawą afirmatywną, odważną i zbuntowaną zarazem.
Bogumiła Motyl

Zwrot fantastyczny

Chęć bycia zrozumianym łączy ludzi, niezależnie od zainteresowań czy wieku. Pragną oni gdzieś przynależeć, chcą być akceptowani mimo swej ,,inności”. Taką przestrzeń wielu osobom zapewnia fandom, łączący fanów szeroko rozumianej fantastyki.
Agnieszka Dziedzic

Chiński inny świat

"Prowadzący umarłych" to zbiór 28 wywiadów, które z perspektywy władz chińskich – promujących propagandę sukcesu – w ogóle nie powinny się odbyć.
Ilona Klimek

Piękność Tatr

Wydanie przez Walerego Eljasza-Radzikowskiego "Ilustrowanego przewodnika do Tatr, Pienin i Szczawnic", pojawienie się Tytusa Chałubińskiego i powstanie Towarzystwa Tatrzańskiego – te trzy wydarzenia mające miejsce w okresie od 1870 do 1873 r. dały początek Zakopanemu jako miejscowości uzdrowiskowo-turystycznej.
Karolina Sałdecka

Homer, Stalin i powojenna Polska

Tytuł najnowszej powieści Markusa Zusaka w oryginale brzmi "Bridge of Clay". W języku angielskim słowo clay oznacza glinę, zaś jeden z głównych bohaterów, nastoletni Clayton Dunbar, postanawia wyruszyć w nieznane, by u boku tajemniczego Mordercy wybudować most.
Agnieszka Dziedzic

W to mi(t) graj

Najnowsza książka Ewy Jałochowskiej to zaproszenie do wspólnej międzypokoleniowej lektury. Dorosłych może zachęcić do nieszablonowego myślenia, a u dzieci zaszczepić szacunek dla odmienności.
Łukasz Garbal

Socjalista, bo patriota

Ludwik Cohn jest jedną z niesłusznie zapomnianych postaci polskiej historii. Wielkie słowa wdzięczności należą się zatem Przemysławowi Prekielowi wytrwale przypominającemu bohaterów naszej przeszłości (wcześniej np. Stanisława Dubois) – patriotów i socjalistów.
Krzysztof Wołodźko

Bieda na Niepodległości. O przegranych transformacji

"Kiedyś tu było życie…" to lektura obowiązkowa dla tych, którzy chcą zobaczyć III Rzeczpospolitą oczyma pracujących ubogich, przejść się szarymi nie tylko o zmroku ulicami poprzemysłowych miast, przyjrzeć się niebezpiecznej dla zdrowia i życia byłych górników plątaninie biedaszybów, zajrzeć do lichych stróżówek ochroniarzy za grosze pilnujących przez lata miejsc, gdzie budował się kapitalizm i powstały fortuny, z jakich dla pracujących ubogich skapywała przede wszystkim obojętność i pogarda tych, którym powiodło się lepiej.
Michał Przeperski

Metro jako źródło cierpień

Kolej podziemna zbudowana w Budapeszcie pod koniec XIX w. utwierdzała Madziarów w przekonaniu o potędze ich państwa. Ta, która od lat 30. XX w. powstała w Moskwie, fascynowała przepychem wnętrz i sprawnością projektantów. Natomiast ta budowana w Warszawie po II wojnie światowej długo pozostawała jedynie na papierze.
Ewa Drygalska

Koniec mitu Doliny Krzemowej?

Dwa lata temu Internet obiegła fala żartów z jednego z dostarczycieli usług przewozowych z rejonu Zatoki San Francisco. Konkurencyjny, w stosunku do znanych również z polskiego rynku alternatywnych taksówek, start-up ogłosił testy nowego, innowacyjnego pomysłu.
Michał Pospiszyl

Anarchista Carl Schmitt

"Nomos ziemi" podobnie jak większość prac Carla Schmitta powstaje jako filozoficzna odpowiedź na określoną sytuację historyczną. W wydanej w 1921 r. "Dyktaturze" Schmitt szuka sposobu na powstrzymanie rewolucji komunistycznej, w "Teologii politycznej" z roku 1922 bada źródła kryzysu demokracji liberalnej. Opublikowana w 1950 r. książka o nomosie powstaje w świecie zdominowanym przez trzy powiązane ze sobą zjawiska: wojnę, USA i kapitalizm.
Jan Tokarski

Ludzka miara cierpienia

Być może nasze rozumienie Boga jest błędne u samych założeń? Może mylimy się, przypisując Mu w naturalnym odruchu cechy, których sami nie posiadamy: wszechmoc, wszechwiedzę, doskonałość? Może ciąży nad naszą wyobraźnią grecka z ducha, tyleż przekonująca, co fałszywa, myśl o tym, że Bóg musi być nieskończony, musi być pełnią.
Aleksandra Grzemska

Wspólny pokój – wielogłos kobiet w poezji jidysz

Zarówno monografia "Kol isze", jak i antologia "Moja dzika koza" kładą nacisk na znaczenie ról genderowych (córki, panny na wydaniu, narzeczonej, żony, matki, aguny). Ważną funkcję pełnią nie tylko relacje matka–córka, ale także poetyckie relacje siostrzańskie, w których dialog między kobietami poetkami ma istotne znaczenie.
Dominika Słowik

Oślep

Powieściopisarka. Za swój debiut Atlas: Doppelganger otrzymała nominację do Nagrody Literackiej Gdynia. We wrześniu ukazała się jej druga książka Zimowla. Laureatka stypendium "Młoda Polska" i Stypendium Twórczego Miasta Kraków. Urodzona w Jaworznie, mieszka w Krakowie.
Filip Springer

Co myślą drzewa?

Lubi ten czas. Kiedy wiatr targający czubkami drzew zwiastuje ostateczny koniec lata. Gdy trzeba wyjąć z szafy nieprzemakalną kurtę, a każde wyjście z synem na placyk zabaw opóźnione jest gorączkowym poszukiwaniem czapki dla malca. Czapka znajduje się zawsze w zupełnie innym miejscu, niż się obaj spodziewają. 
Julia Fiedorczuk

Jeż na autostradzie: Radosław Kobierski

Poezja Radosława Kobierskiego rozgrywa się w dyskretnych, subtelnie naszkicowanych scenach, których prawdziwość bywa wręcz wstrząsająca.
Justyna Frąckiewicz

Znak o znakach: Warner Bros.

Dzieciństwo. Siódma rano – pora płatków śniadaniowych. Tato dzień w dzień włącza Strusia Pędziwiatra.
Maciej Topolski

Punkty dotyku

Język polski ma dwa słowa, które są połączone w sposób oczywisty tylko na pierwszy rzut oka, mianowicie „sens” i „sensoryczny”. Pierwsze z nich wskazuje na właściwe, zgodne z myśleniem znaczenie, drugie na to, co doznawane jest przez zmysły. Możemy zapytać: w jaki sposób doznania zmysłowe są znaczące? Mówiąc dokładniej: jak to, co sensoryczne, jest sensowne?

 
 

Zapisz się
do newslettera
a otrzymasz:

● 35% rabatu na dowolny numer miesięcznika
● informacja o promocjach, wydarzenich i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter