70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Nauka

1001

Kultura

Świat

Rok
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
Marcin Wilk

Czas na kameralne księgarnie

Statystki kłamią. Gdy wchodzę do mojej ulubionej księgarni kameralnej, wiem, że tutaj poziom czytelnictwa jest stuprocentowy.
Wit Szostak

Władza

Najlepiej przyznać się od razu: nie odnajduję w sobie żadnej namiętności do władzy. A przynajmniej tak mi się od lat wydaje. Pragnienie rządzenia innymi uważam za dość dziwaczne.
Jerzy Illg

Pozostanie czułość: Julia Hartwig (1921–2017)

Obawialiśmy się, że ta wiadomość kiedyś nadejdzie zza oceanu, gdzie Julia Hartwig spędziła ostatni rok pod opieką córki. Musiała nadejść, biorąc pod uwagę imponujący wiek, jakiego dożyła poetka.
Michał Przeperski

Mozaika metamorfoz (Recenzja książki Przesilenie. Nowa kultura polityczna pod red. Jacka Kołtana)

Przesilenie to próba uchwycenia zachodzących na naszych oczach zmian społecznych, ekonomicz­nych i ideowych. Punkt wyjścia stanowią Gdań­skie Wykłady Solidarności organizowane od kilku lat przez ECS.
Zbigniew Rokita

Zwykła straszna wojna (Recenzja książki Wojna, która nas zmieniła Pawła Pieniążka)

Książka reporterska Pawła Pieniążka Wojna, która nas zmieniła, to wyzwanie intelektu­alne. Każe zrewidować proste wyobrażenia o złych separatystach i dobrych Ukraińcach.
Agnieszka Dziedzic

Nadążyć za Profesorem (Recenzja książki Pędzę jak dziki tapir. Bartoszewski w 93 odsłonach Marka Zająca)

Władysław Bartoszewski – pisarz, historyk, dziennikarz, działacz społeczny, dyplomata, polityk. Więzień Auschwitz, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego, więzień stalinowski. A przy tym specjalista od umiarkowanego opty­mizmu, jak sam zwykł się określać.
Anna Marchewka

Kultura czasu, miejsce oporu (Recenzja książki Stary gmach Piotra Matywieckiego)

„Wspominanie Biblioteki to nie to samo, co biblio­teka wspomnień” – pisze Piotr Matywiecki w sta­romodnej, pozbawionej najdrobniejszych choćby fajerwerków książce.
Iwona Boruszkowska

Okruchy miasta (Recenzja książki Pozwól rzece płynąć Michała Cichego)

Po wydanym w 2014 r. Zawsze jest dzisiaj Czarne proponuje kolejną książkę Michała Cichego: Pozwól rzece płynąć.
Ilona Klimek

Linia horyzontu (Recenzja książki Na północ jedzie się, by umrzeć Idy Linde)

„Niczego nie da się dostrzec w jednym momencie. Należy patrzeć z wielu stron, a nawet wtedy nie jest się pewnym” – pisze Ida Linde w trzeciej (nie licząc limitowanej edycji poetyckiego zbioru 29 niewysłanych listów) przetłumaczonej na język polski książce.
Janusz Poniewierski

Księga mądrości (Recenzja książki Biblia. Wielkie opowieści Starego Testamentu Frédérica Boyera i Serge’a Blocha)

Z lakonicznością tekstu korespondują ilustracje. Całość przypomina komiks: prawie każdemu zdaniu napisanemu przez Boyera towarzyszy rysunek Blocha. Niemniej to nie komiks, ale opowieść, w której obraz jest niemal tak samo ważny jak słowo.
Daniel Lis

Nie ma aniołów w Ameryce (Recenzja spektaklu Anioły w Ameryce)

Dziś możemy już tylko zgadywać, czy londyńskie Anioły w Ameryce wybrzmiałyby równie aktualnie, gdyby rok temu Brytyjczycy odrzucili Brexit, a Amerykanie Donalda Trumpa. Ale nawet bez tych okoliczności jest to prawdopodobnie najważniejsze przedstawienie tego roku na West Endzie.
Artur Madaliński

Fetyszysta tekstu (Recenzja książki Ziarno głosu. Wywiady 1962–1980 Rolanda Barthesa)

Czytać oznacza, według Rolanda Barthes’a, wejść w tworzenie, a nie w wytwór, czytać to znaczy w gruncie rzeczy pisać – (ciągle) od nowa pisać czytany tekst.
Iwona Boruszkowska

Miasto do zaczytania (Recenzja książki Życie literackie w Krakowie w latach 1893–2013 Jacka Olczyka)

Życie literackie w Krakowie Jacka Olczyka jest książką wielogatunkową. Z łatwością może pełnić funkcję zarówno podręcznika do historii literatury regionalnej, jak i skryptu życia literackiego miasta na przestrzeni ponad wieku. To wspaniały leksykon znanych, ale i wyciągniętych z lamusa tytułów książek i nazwisk twórców.
Paweł Dunin-Wąsowicz

Estetyka a ekonomia (Recenzja książki Spór o odbudowę Warszawy. Od gruzów do reprywatyzacji pod red. Tomasza Fudali)

Poprzednim razem takie zdziwienie wywołał u mnie jakieś 10 lat temu fakt wydania filmowego przewodnika po stolicy przez… Muzeum Powstania Warszawskiego. Teraz książka Spór o odbudowę Warszawy. Od gruzów do reprywatyzacji pod redakcją Tomasza Fudali, którą firmuje… Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Jest w tym jednak pewna logika.
Magdalena Budziszewska

Jak zdiagnozować Polskę? (Recenzja książki Polska na kozetce. Siła obywatelskiej refleksyjności pod red. Anny Zajenkowskiej)

Psychoterapeutyczna analiza Polski jest rodzajem ładnej metafory, pomagającej myśleć i uporządkować różne intuicje, czasami nawet głębiej zrozumieć pewne procesy. Ale jednak metafory o statusie teorii lub hipotezy, a nawet wręcz opowieści, jednej z proponowanych wielkich narracji o świecie.
Urszula Pieczek

Miara lektury, format czytania

Czytanie potrzebuje wsparcia. Trzeba je promować, jednak nie poprzez akcje, które docierają jedynie do czytających, a przy tym są jednorazowe, obliczone na wysoki zysk w krótkim czasie. Czytanie to proces, i właśnie na procesie powinny opierać się kampanie społeczne i interakcje związane z zaproszeniem do świata książki.
Olga Szmidt

Przebijanie się przez powierzchnię

Tylko siedem odcinków, a mimo to jedna z najlepszych premier tego sezonu. Wielkie kłamstewka sięgają do znanej konwencji – oto w perfekcyjnych domach ukrywają się mroczne tajemnice. Zbrodnia i doskonale wypolerowana powierzchnia, nieskazitelny wizerunek i przemoc, kobiety i mężczyźni, kobiety i kobiety.
Mateusz Burzyk

Mowa otoczenia

Pierwsza przetłumaczona na język polski książka Remo Bodei wpisuje się w zjawisko współczesnego renesansu filozofii włoskiej oraz w trwające w myśli kontynentalnej zainteresowanie rzeczą i kulturą materialną.
Paweł Jasnowski

Rzeczy, śmierć i wstydliwy kleks

Jak przestałem kochać design z Rzeczami, któ­rych nie wyrzuciłem układają się w dyptyk, którego tematyczną oś stanowią codzienne, zupełnie banalne rzeczy, przynoszące wspo­mnienie o rodzicach – ich życiu i śmierci.
Anna Marchewka

Rozsadzić historię

Zbiór 15 rozmów z 20 kobietami jest zarówno podsumowaniem lat pracy nad budowaniem świadomości i sieci herstorycznej, jak i próbą krytycznej analizy dotychczasowych osiągnięć.
Monika Gałka

Architekci nowego państwa

Ta niepozornych rozmiarów publikacja jest pierw­szym opracowaniem pokazującym dorobek archi­tektów żydowskich pochodzących z Polski i realizu­jących projekty w Palestynie i Izraelu w XX w.
Zbigniew Rokita

Palimpsest Bliskiego Wschodu

Bagdad. Miasto pokoju, miasto krwi jest kolejną pozycją ze znakomitej serii „Miasta” Wydaw­nictwa Czarne.
Błażej Popławski

Kulisy dyplomacji

Ambasadorowie odsłaniają kuchnię zawodu dyplomaty. Autorzy piszą ze swadą, dystansem, a miejscami też z nieskrywaną ironią zarówno wobec głównych architektów, jak i podrzędnych wykonawców polskiej polityki międzynaro­dowej.
Łukasz Kołoczek

Między Tischnerem a Heideggerem

Myśl myśląca samą siebie – to figura odnosząca się zarówno do boga u Arystotelesa, jak i do ducha absolutnego u Hegla. W filozofii od zarania obecna jest również figura przeciwna: myśl myśląca swoje inne, np. świat lub Boga.
Radosław Kobierski

Sztuka kolażu

Pozwolę sobie na pewną prze¬wrotność i omawiając tom wierszy, zacznę od obrazów. A ściślej – od tego, co wytwarza się na linii tekst–obraz.
Aldona Kopkiewicz

Sny pod kontrolą

Sny to niewielki wybór tekstów Wal¬tera Benjamina podejmujących tytułowe zagadnienie. Książkę tę skomponował niemiecki filolog Burkhardt Lindner, a ukazała się w wydawnictwie Suhrkamp w 2008 r.
Tomasz Kunz

Ceremonie żałobne

Nadziei ocalenia przed ostatecznym zapomnieniem, równoznacznym z unieważnieniem poszczególnego istnienia, upatruje Gutorow we wciąż ponawianym i odnawiającym się akcie lektury (oraz pisania o lekturze), inspirowanym nie tylko sekwencją znaczeń, ale także indywidualnym stylem, niepowtarzalnym „rytmem języka”.
Ilona Klimek

Czwarty wymiar

Wiersze takie jak Opowiadanie zmuszają do zmienienia perspektywy, ich otwartość nie pozwala pozostać obojętnym. Nie chodzi o to, by opowiadać domknięte historie, ale pozwalać im się mnożyć i poszerzać pole widzenia, jakie wyznacza nieskończona czasowość.
Maciej Pawlikowski

Miłość podwyższonego ryzyka

Ile waży kamień? Ile może ważyć kamień podniesiony i ciśnięty w tłumie? Pół kilograma? Kilogram? Tak niewiele. A ile waży kamień, który rozbije szybę, głowę, wybije oko? Tylko pół kilograma? A może jest znacznie cięższy, jak głaz, jak kawał skały? Jerzy Jarniewicz w All You Need Is Love. Sceny z życia kontrkultury próbuje tę wagę określić.
Adam Hernas

Skręcona świadomość innego

Tischner dokonuje połączenia metafory światła z sensem mowy i z dobrem, które rozprzestrzeniają się na podobnej zasadzie, nie tracąc swej mocy. Tak jak światło jest dla wszystkich, tak samo sens i dobro służą wszystkim, nie wyczerpując swych zasobów.
z Janą Shostak rozmawia Szymon Maliborski

Każdy był kiedyś przybyszem

Określenie rosyjskie bieżeniec mówi, że ktoś biegnie, uchodźca uchodzi, refugee szuka schronienia. Zastanawiając się nad znaczeniem tych słów, szukałam określenia statycznego, które wyjdzie naprzeciw tymczasowości i poczuciu niebezpieczeństwa. Znalazłam – jest nim „nowak”.
Marcin Żyła

Europa – instrukcja obsługi

Przez całe stulecia opisywaliśmy na Zachodzie inne krainy, odległe światy. Teraz udało się nam przedstawić własny kontynent dla uchodźców oraz migrantów – i to w sposób, w jaki wcześniej nie zrobiliśmy tego nigdy.
Dobrosław Kot, Michał Paweł Markowski

Mgliste fajczarnie fabuł i bajek

To nie my potrzebujemy mitu, lecz mit potrzebuje nas. Potrzebuje naszych pragnień, naszych frustracji, naszych przekonań, żeby raz jeszcze wpleść się w kołowrót ludzkich nadziei. I z tej potrzeby mitu skwapliwie korzystamy, żeby obrócić chaos w porządek, wrzask w muzykę, drżenie w gest.
Wit Szostak

Codzienność

Jest serial, w którym nic się nie dzieje. Fabuła toczy się leniwie, nieliczne zwroty akcji budowane są na sprawdzonych chwytach z romansów i oper mydlanych. On kocha ją, ona jego nie, kiedy ona jego tak, to on ją nie i inną tak, a kiedy on tak i ona tak, to on ginie w wypadku samochodowym. Potem ona innego nie, a kiedy ona tak, to inny nie itd. Postaci naszkicowane są prostymi kreskami. Dlatego też aktorzy nie muszą zbyt wiele robić i znakomicie się ze swego zadania wywiązują. Bardzo lubię ten serial. To ponad 50 godzin łagodnej nudy, od której nie można się oderwać.
Janusz Poniewierski

BYLI niegdyś czy SĄ wybrani na zawsze?

Interesującym zajęciem jest śledzenie zrekonstru­owanych przez ks. Krakowiaka dziejów modlitwy „za Żydów”, zanoszonej przez Kościół rzymski w czasie liturgii Wielkiego Piątku.
Przemysław Chudzik

Gdzie Duch wzywa

Karol de Foucauld to bohater hagiografii niezwykłej, bo stroniącej od prostych kontrastów i stawiającej w centrum nie błogosławionego, lecz człowieka, który przemierzając saharyjskie bezdroża, wytyczył ścieżki cenne także dla nas.
Michał Przeperski

Antybiografia „Wiesława”

Władysław Gomułka to jedna z najbardziej fascy­nujących postaci polskiego komunizmu. W 1956 r. cieszył się autentycznym żywiołowym poparciem milionów Polaków, którzy powiązali jego nazwisko z „polską drogą do socjalizmu”.
Michał Jędrzejek

„Mam na Pana nowy zamach”

Jak wygląda współpraca redaktora z wybitnym twórcą? Autora trzeba nagabywać i mobilizować; podpowiadać nowe tematy i prosić o recenzje głośnych książek, o manifesty polityczne czy nekrologi.
Eliza Kącka

Kraina kapusty

„Ani tu Zachód, ani Wschód – / Coś tak jak gdybyś stanął w drzwiach…” – pisał Jerzy Liebert w Piosence do Warszawy.
Joanna Bilmin-Odrowąż

Inne granice poznania

Pozycja autorstwa Iwony Boruszkowskiej oferuje interesujące ujęcie motywów maladycznych, którym nie poświęcano dotychczas wystarczającej uwagi w polskich badaniach literaturoznawczych.
Anna Marjankowska

Zaplanujmy utopię ogrodników

Zarządzanie w płynnej nowoczesności może stanowić remedium na bolączki współczesnego świata w wielu aspektach: uczy mądrej dyskusji i argumentacji, porusza kluczowe dla naszej najbliższej przyszłości problemy, wchodzi w jej planowanie ze strony filozofii, socjologii oraz organizowania i przekształcania materialnego świata.
Krzysztof Wołodźko

Nowy wspaniały neokolonializm

Pojęcie „transformacja” w polskim kontekście kojarzy się przede wszystkim z przełomem lat 80. i 90. XX w. Rzadziej uświadamiamy sobie, że ogólnoświatowy kapitalizm to rzeczywistość ciągle się transformująca.
Andrzej Juchniewicz

Imperium pamięci

Podstawowymi problemami analityczno-interpretacyjnymi rozprawy Katarzyny Liszki pozostają: napięcie między obowiązkiem pamiętania a nieuchronnym zapominaniem o Auschwitz (jako metonimii Zagłady) oraz ukonstytuowanie etyki po Holokauście, której patronują historycy idei: David Roskies i Yosef Yerushalmi.
Jakub Kornhauser

Na zapleczu nienawiści

Leon Volovici podkreśla, że rumuńskie wejście do działań wojennych po stronie nazistowskich Niemiec, krwawa dyktatura wojskowa gen. Antonescu i największe w Europie pogromy Żydów nie wzięły się znikąd i nie są jedynie wymysłem Hannah Arendt.
Marta Duch-Dyngosz

Knebel filosemityzmu

Wybrane wydarzenia kształtują przestrzeń, gdzie ich uczestnicy wyrażają żal, żałobę, poczucie straty, tęsknoty za żydowskimi mieszkańcami Polski. Dzieje się to jednak nie tyle bez rozpoznania, jak rzadkie to były uczucia wśród świadków Zagłady, ile z sugestią, że to właśnie te, a nie inne przeważały w całym społeczeństwie.
Katarzyna Pawlicka

Wspólnota ojców, wspólnota synów

Maus Arta Spiegelmana ma ponad 30 lat, gdy w Polsce, nakładem Wydawnictwa Komiksowego, ukazuje się jego zbiorcze wydanie. To dobry moment, by odciąć się od kontrowersji, tworzących się przez lata m.in. wokół rzekomo niepochlebnego sportretowania Polaków, i spojrzeć na dzieło Spiegelmana raz jeszcze.
Olga Wróbel

Z szuflady na barykady

Nie zamierzam twierdzić, że dziewczyny są z reguły bardziej nieśmiałe od facetów, ale jednak zbieżność ekspansji komiksu kobiecego z rozwojem komunikacyjnego potencjału mediów społecznościowych wydaje się nieprzypadkowa.
Anna Krztoń

Jest nas coraz więcej

Wbrew opiniom, z którymi łatwo się zetknąć w polskim środowisku komiksowym, kobiety chętnie sięgają po komiksy. Nie dysponuję żadnymi badaniami na poparcie tej tezy, ale wystarczy przyjść na większą imprezę komiksową, żeby dostrzec, że zazwyczaj stanowią one około połowy publiczności.
Gosia Herba

Totalnie nie dziewczyńskość

Dziewczyński komiks to ukryta siła polskiej powieści graficznej. Może trzeba jeszcze tylko popracować nad samym określeniem – bo „dziewczyński” wprowadza niepotrzebny podział i odbiera powagę często ważkim dziełom. Mówimy o komiksach tworzonych przez kobiety i trzeba je jakoś nazwać, ale od „komiksu dziewczyńskiego” blisko już do „literatury kobiecej”, do której zaliczają się zarówno harlequiny, jak i przesłonięte nimi dzieła noblistek.
Zosia Dzierżawska

Poza granice

Komiks kobiecy to dla mnie po prostu ten tworzony przez kobiety – z całą różnorodnością punktów widzenia. Już sama obecność kobiecego głosu w tym sektorze jest czymś stosunkowo nowym i wciąż gdzieniegdzie przyjmowanym z oporami.
 
 

Dołącz do nas!

Prenumeratorzy zyskują więcej.

Zobacz ofertę!

Prenumerata