171

Recenzje książkowe

Rok
  • 789
  • 787
  • 786
  • 2021
  • 2020
  • 2019
  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
  • 2006
  • 2005
  • 1971
Georgina Gryboś-Szczepanik

Gorszycielka

Debiutancka powieść Ireny Krzywickiej to „Pierwsza krew” – wichrzycielska opowieść o dojrzewaniu, która powinna trafić do kanonu szkolnych lektur.
Agnieszka Dziedzic

Okrucieństwo zawsze w formie

Konstrukcja Legendy o języku przywodzi na myśl obraz kubistyczny, na którym przedmiot przedstawiany jest z kilku stron jednocześnie. Rankov osiąga podobny efekt w powieści poprzez wprowadzenie dwóch różnych narratorów.
Edyta Zielińska

Smętki z pogranicza

Wędrówka, jaką odbywamy wraz z Tomaszem Grzywaczewskim, może wydawać się wyjątkowa. Podążamy bowiem śladem rubieży II Rzeczypospolitej, wymazanych granic. No właśnie – czyżby wymazanych?
Przemysław Chudzik

Być jak Svalbard

Marzeniem Haralda Soleima, słynnego samotnika i trapera ze Svalbardu, było żyć w amazońskiej dżungli. Nie miał jednak nigdy zrealizować swoich młodzieńczych planów.
Paweł Jasnowski

Opowieść na zgliszczach

Sny o pociągach ukazały się pierwotnie jako opowiadanie w „The Paris Review” w 2002 r., dziesięć lat po na wpół legendarnym Synu Jezusa. Nową powieść wydaje się dzielić od niego – czasowy, tematyczny i stylistyczny – dystans.
Marek Maraszek

Umoralniona polityka

Zbiór esejów Gadacza to starcie dwóch różnych pomysłów na książkę. Pierwszy z nich kryje się w podtytule zapowiadającym rozważania o wadach i zaletach moralnych. Czytelnik otrzymuje więc poszerzone i pogłębione eseje na temat cnót, które wcześniej mógł śledzić w czasopiśmie „Charaktery”.
Krzysztof Wołodźko

Opowiedzieć prawicę na nowo

Dla niemałej części liberalnych i lewicowych czytelników prawicowy / konserwatywny autor to ktoś do bólu przewidywalny. Niemal identycznie działa to w drugą stronę. Czy coś na tym tracimy? Przede wszystkim inny punkt widzenia, a niekiedy też dobrą lekturę i interesujących autorów.
Krzysztof Marciniak

Dźwiękopisarstwo

Jak brzmi cisza snująca się po zaułkach średniowiecznego miasta? Jaka cisza zalega w „pokoju ciszy”, przez który rocznie przewija się 70 tys. turystów? Jaka wypełnia dziś pracownię noblisty, który niegdyś poświęcił wiersz swej ulubionej maszynie do pisania?
Piotr Kosiewski

Opowiedzieć o sztuce

Najnowszą książkę Andy Rottenberg otwiera zdanie: „Od wielu dekad pracuję z artystami”. Ono dobrze definiuje rodzaj relacji, które zachodzą między autorką a twórcami.
Kinga Dawidowicz

Wspólna przestrzeń

Transformacja ustrojowa nie tylko dotknęła sfery polityki, ale zmieniła też relacje społeczne i wpłynęła na przestrzeń, w której żyjemy. Przesunęła ciężar z tego, co kolektywne, na to, co indywidualne. Ze wspólnego, a więc często z tego, co niczyje, na „moje własne i nikogo więcej.
Aldona Kopkiewicz

Patrząc na pisanie

Nie dziwię się wcale, że wciąż za dziełami szukamy autorów, ta potrzeba wydaje mi się bardzo ludzka. Ostatecznie chcemy po prostu wiedzieć, z kim rozmawiamy.
Tadeusz Zatorski

Pochwała arcydzielności

Maria Konopnicka z Jobsjady, podrzędnej satyry K.A. Kortuma, uczyniła prawdziwy majstersztyk translacji.
Katarzyna Pawlicka

Matka Boska z rysami pani Knurowej

„W obrazie Huty, w jej wnętrzu, są sprawy niepokojące i złe” – pisał, wówczas zaledwie 23-letni, Ryszard Kapuściński w głośnym reportażu o budowanym od podstaw robotniczym mieście. W owo mroczne wnętrze powstającej w pocie tysięcy czół Nowej Huty wchodzi w swoim debiucie Elżbieta Łapczyńska.
Agnieszka Dziedzic

Filozofia (śmiechu) z prof. Zenonem Elą

Zenon Ela to zaktualizowana przez Artura Przybysławskiego wersja greckiego filozofa Zenona z Elei, słynącego m.in. ze sformułowania dowodów na niemożność ruchu. Stąd też tytułowy Profesor porusza się tak wolno, że prawie wcale. Jest wzorcowym nieudacznikiem i jednocześnie everymanem uniwersyteckiego świata.
Ewelina Śliwa

Pociąg do przeszłości

Eseje Marty Wyki zabierają czytelnika w podróż do powojennego świata, który żył duchami przeszłości, tworząc jednocześnie utopie przyszłości.
Marcin Wilk

Trzaska mówi

Mikołaj Trzaska to współzałożyciel słynnej yassowej grupy Miłość, saksofonista, klarnecista, nagradzany kompozytor muzyki teatralnej i filmowej. Przy tym erudyta i intelektualista, który posiadł sztukę pięknego opowiadania o własnym życiu. Wiem to po przeczytaniu jego autobiografii Wrzeszcz!.
Bogumiła Motyl

Płynna prawda

Manipulacja, dezinformacja czy kreowanie propagandowej wizji rzeczywistości nie są zjawiskami nowymi. Wręcz przeciwnie, zostały oswojone i wpisane w autorytarne polityki. Jednak współcześnie osobliwość owych mechanizmów zawiera się w ich ogólnoświatowej powszechności, niezarezerwowanej wyłącznie dla krajów komunistycznych, oraz w tym, że media i idea globalnej połączonej wioski stały się od nich uzależnione.
Maciej Topolski

Nie dotykać!

Książka Marty Smolińskiej Haptyczność poszerzona. Zmysł dotyku w sztuce polskiej drugiej połowy XX i początku XXI wieku skutecznie przekonuje, że prace z obszaru nauk humanistycznych są dzisiaj pisane językiem nie tyle nawet niezrozumiałym, ile kuriozalnym, przede wszystkim jednak że polska humanistyka nie jest gotowa do podjęcia refleksji nad dotykiem.
Michał Koza

Filozof martwy, filozof spełniony

Męczeństwo według Umrzeć za ideę to zawsze uwznioślenie, nigdy przymus, zniewolenie lub tragedia – co w świetle bardziej krytycznej refleksji o śmierci i władzy trudno przyjmować bez zastrzeżeń i bez pewnego niepokoju.
Monika Gałka

Spełnienie w literach

Przeglądając Dosłownie, uświadamiamy sobie, że niejeden projektant graficzny może dziś pozazdrościć swoim dużo starszym kolegom po fachu wolności artystycznej pozbawionej marketingowego kagańca.
Edyta Zielińska

Literatura to kwestia przetrwania

Obudzę się na Shibui to historia o potędze pasji, śledztwo i romans w klimacie young adult. Ale przede wszystkim jest to opowieść o szukaniu siły w literaturze.
Ilona Klimek

Dom swojej opowieści

Przyjaźń ośmioletniej Elisabeth i emerytowanego autora piosenek Daniela zaczyna się, gdy dziewczynka właśnie o nim pragnie przygotować pracę domową na temat tego, co to znaczy być sąsiadem. Choć matka mówi o Danielu „stara ciota”, Elisabeth jest przekonana, że warto się z nim zapoznać.
Michał Koza

Dryf z kursu rozpaczy

Jim przybywa z samotnego domu na Alasce do Kalifornii, by… Właściwie po co? Pomóc sobie? Znaleźć spokój ducha? A może utwierdzić się we wcześniejszym zamiarze i rozliczyć ze światem, który już zdecydował się opuścić? Myśl o samobójstwie zakorzeniła się w blisko 40-letnim mężczyźnie tak mocno, że nie wiadomo, czy spotkania z bratem Garym, dziećmi, byłymi żonami, rodzicami i przyjaciółmi cokolwiek zmienią.
Kinga Dawidowicz

Gra kolorów

Betonoza jest dzieckiem wstydu. Wstydu przed zaniedbaniem, nieuporządkowaniem, poczuciem pozostawania w tyle. To choroba, która dotyka wielu polskich miast. Większych i mniejszych, nie ma tu znaczenia położenie geograficzne czy wiek miasta.
Aleksandra Byrska

Laboratorium literaturoznawcy

Zwrot przez współczesną to zbiór artykułów naukowych poświęconych istotnym dla Żychlińskiego pytaniom dotyczącym diagnozy współczesnej prozy światowej w zakresie kategorii postępu oraz nieoczywistych związków prawdy i fikcji w literaturze
Michał Jędrzejek

Inspirujący Kołakowski?

Mentzel świetnie zna twórczość Kołakowskiego. Był autorem wywiadu rzeki z filozofem i redaktorem wielu tomów jego pism. Przygotowana przez niego biografia to z jednej strony przystępna opowieść dla szerszego grona czytelników, a z drugiej – oryginalna interpretacja niektórych życiowych zakrętów Kołakowskiego.
Błażej Popławski

Lustro historii

Cywilizacje Laurenta Bineta są uchronią, w której odwrócono losy historii człowieka. Indianie stają się w niej konkwistadorami i dokonują kolonizacji Europy.
Ewa Drygalska

Kto zabrał nam przyszłość?

Świat nie skończy się wielką powodzią ani drugim zlodowaceniem, jak prorokują obrazy science fiction. Pełzająca apokalipsa rozgrywa się codziennie, na naszych oczach świat się psuje, kiedy my tkwimy w marazmie.
Krzysztof Wołodźko

Polscy Żydzi komuniści. Wykorzenieni i wygnani

Wbrew stereotypowi żydokomuny to pokolenie nie składało się jedynie z żydowskich inteligentów. Nie wywodziło się wyłącznie z zamożniejszych, lepiej wykształconych żydowskich domów początków XX w.
Piotr Kosiewski

Postscriptum do historii pewnej grupy

Plądrujemy ruiny rzeczywistości przypomina o działaniach grupy Twożywo (1998–2011), jednego z najciekawszych zjawisk polskiej sztuki pierwszych dekad III RP. Jest to także opowieść o czasach transformacji, rozwijającego się nad Wisłą kapitalizmu, złudzeń i rozczarowań z nim związanych.
Maciej Stroiński

Wolałbym tak

Jeszcze nie tak dawno temu PIW miał w nazwie likwidację. Obecnie mógłby się nazwać „Państwowy Instytut Wydawniczy w rozkwicie”. Drukuje cudo za cudem i jeśli tak dalej pójdzie, to dogoni Czarne!
Maria Karpińska

Na pandemię Sedaris

Sedaris czyta nowe teksty, obserwuje reakcje odbiorców i na ich podstawie nanosi poprawki, czyniąc z widzów redaktorów, ale i okazyjnie ważnych bohaterów swojej prozy.
Tadeusz Zatorski

Cykl rewolucyjny, czyli jak zbawić suwerena

Znów można mieć wątpliwości, czy to książka „zapomniana”: powstałą w 1835 r. Śmierć Dantona Georga Büchnera wystawiono w reż. Barbary Wysockiej w Teatrze Narodowym w Warszawie trzy lata temu. Ale wydano tylko raz, w 1956 r.
Kamila Dzika-Jurek

Nakarmić nieczułego boga

„Gorzko, gorzko” – trzeba było wołać w dzieciństwie do os krążących nad drożdżówką, żeby je odgonić od słodyczy; „gorzko, gorzko” – krzyczą weselnicy do pary młodej, chcąc sprowokować nowożeńców do pocałunku.
Agnieszka Dziedzic

Dziura w totalności

Jaka wizja przyszłości najbardziej wytrąca z równowagi? Wbrew pozorom wcale nie kreująca fantastyczne światy, ale ta, która bazuje na znanym uniwersum z pewnym przesunięciem. Koncept powieści Na / pół Jasmina B. Freliha, słoweńskiego pisarza i tłumacza, opiera się na tym, że nowa rzeczywistość narasta na naszym starym świecie. Powoli pochłania też całą wiedzę o nim.
Urszula Pieczek

Biografia Perły

Książka Holly George-Warren to, po pierwsze, biografia Janis Joplin, którą nie bez przesady nazywa się najbardziej charyzmatyczną wokalistką XX w. Po drugie – rzetelne kompendium wiedzy o amerykańskiej scenie muzycznej od lat 30. do 70. Po trzecie, i być może najważniejsze, lektura o życiu w bluesie (blues to nie tylko gatunek muzyczny, ale określenie chandry i melancholii).
Katarzyna Kasjanowicz

W pogoni za ostrością

Fotografowie przyrodniczy Łukasz Łukasik i Magdalena Sarat to autorzy ilustrowanej gawędy przyrodniczej, okraszonej sytuacyjnym humorem, Łosie w kaczeńcach. O czym milczy Biebrza.
Bogumiła Motyl

„Czego pragnie czarny człowiek?”

Wybielić się lub zniknąć – przez zbyt długi czas taka była alternatywa dla osób czarnoskórych. Asymilacja oznaczająca całkowite wyrzeczenie się siebie albo anihilacja, gdyż biały człowiek nie potrafi funkcjonować obok Innego, który go przeraża i któremu jednocześnie zazdrości.
Odcienie smutku i nadziei

Odcienie smutku i nadziei

„Przywyknij albo zdechniesz!” – tak witali polskich przesiedleńców zwierzchnicy kołchozów, sowchozów czy lesobaz. Te brutalne słowa nie były sadystyczną groźbą. Były radą. Bo przesiedleńcy musieli nauczyć się żyć na nowo.
Mateusz Szczerba

Celulozowe sny Franza Kafki

Kafką kinomanem, stałym bywalcem praskiego kina Orient, Zischler zajmował się prawie 40 lat. Przez ten czas zgromadził imponujący materiał badawczy, na który składają się m.in. zdigitalizowane archiwa wytwórni Gaumont i Pathé oraz kopie recenzji, plakatów i prospektów filmowych pochodzących z początku XX w.
Maria Karpińska

Człowiek na skraju

Po niewielkim zbiorze autobiograficznych tekstów zatytułowanych „Siedem dobrych lat” Etgar Keret powraca z iście kosmicznym rozmachem – zbiorem opowiadań pełnym, różnorodnym i zarazem spójnym.
Kinga Dawidowicz

Chłodna precyzyjność

Antologia wierszy południowych sąsiadek jakby na przekór wszystkim skojarzeniom związanym z Czechami ciąży ku innemu kierunkowi. Odsyła w stronę północnego nieba, powietrza, zimnego morza.
Magdalena Kargul

Przekorny kanon

Co prawda, odkurzyliśmy już Coco Chanel, Fridę Kahlo, Virginię Woolf i Jane Goodall, ale wciąż nie pozbyliśmy się niedopowiedzianej strony publikowanych chętnie zbiorów kobiecych postaci, za którymi ciągnie się jak cień teza o wyjątku potwierdzającym regułę.
Ilona Klimek

Dotknąć świata

Choć nagrodzony Pulitzerem tomik Be With został wydany w 2018 r. i dotyczy przede wszystkim doświadczenia żałoby, która dotknęła amerykańskiego poetę Forresta Gandera po śmierci żony Carolyne Wright, a także zmagającej się z chorobą Alzheimera matki, to czytany w 2020 r. staje się nadzwyczaj aktualny i potrzebny.
Agnieszka Dziedzic

Służba jest rodzaju żeńskiego

Książka Grzegorza Kaliciaka ma formę wielogłosu, na który składają się wypowiedzi 11 Polek służących w armii na najróżniejszych stanowiskach.
Mateusz Burzyk

Nikaj

XX-wieczne dzieje Śląska stanowią w książce Rokity tło dla opowieści o losach jego rodziny. Albo odwrotnie: bardziej prywatne wątki pozwalają ukazać doniosłość historycznych przemian, przecinających życie konkretnych bohaterów i ich bliskich.
Kamila Dzika-Jurek

Bliki

Już w pierwszej scenie otwierającej nowy tom opowiadań Talita Pawła Huellego, kiedy bohaterka użyje słów: „zakluczyć drzwi”, zorientujemy się, że oto właśnie przekroczyliśmy próg innego. Jednocześnie nie będzie to świat zupełnie obcy – lecz jedynie zapomniany i zdarty do fundamentów w katastrofach dziejowych.
Michał Jędrzejek

Wiele ateizmów

Diagoras z Melos, grecki poeta z V w. p.n.e., miałby być pierwszym znanym nam ateistą. Według jednych autorów jego niewiara wynikała z powodów poznawczych (Diagoras był uczniem atomisty Demokryta), według innych – z moralnych (pomyślność, jaką cieszą się źli ludzie, uważał za argument przeciw istnieniu Bożej sprawiedliwości).
Aleksandra Byrska

Ostrość widzenia

Misterium i maniery Flannery O’Connor to zbiór esejów: gościnnych wykładów na uczelniach i sympozjach, artykułów przesłanych do gazet, recenzji i tekstów niepublikowanych, które zebrane i opracowane przez Sally i Roberta Fitzgeraldów, tworzą spójną i intrygującą całość.
Mateusz Burzyk

Aż chce się więcej

Do niewątpliwych zasług Dariusza Rosiaka i Wydawnictwa Mando należy nadspodziewanie szybkie przygotowanie biografii Zygmunta Baumana. Ukazała się ona niecałe trzy lata po śmierci słynnego socjologa. Mam jednak nadzieję, że nie będzie to biografia ostatnia.