195

Recenzje książkowe

Rok
  • 789
  • 787
  • 786
  • 2021
  • 2020
  • 2019
  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
  • 2006
  • 2005
  • 1971
Wojciech Bonowicz

Moi, mistrzowie: Antonina Tosiek

Debiut ten na pewno nie przejdzie bez echa, także ze względu na problematykę, którą podejmuje młoda autorka.
Georgina Gryboś-Szczepanik

Myśli przedślubne

Głos XIX-wiecznej poetki Marii Bartusówny jest mocny, współczesny, realistyczny. Jej antypatriarchalna myśl może zostać obecnie odkryta na nowo.
Aleksandra Byrska

Geniusz kobiet

Sławne badaczki to temat niezwykle interesujący i ważny. Popularyzowanie ich sylwetek powinno przełamywać stereotypy oraz uczyć, co możemy zrobić, żeby wyrównywać możliwości i korzystać z pełnego potencjału intelektualnego zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
Ilona Klimek

Oswajanie śmierci

Choć Testament Maszynowej Dziewczynki to pozycja niewielka, jak w soczewce skupiają się w niej istotne dla całej twórczości Idy Linde tematy: miłość, śmierć, cielesność czy macierzyństwo.
Agnieszka Dziedzic

Automobilem przez Europę

Tytuł książki trafnie oddaje strategię Roberta Byrona. Pisarz przystawia do zdobytej wcześniej wiedzy zwierciadło, konfrontując ją z oglądanymi teraz na żywo zabytkami architektury.
Kamila Dzika-Jurek

Radość i smutek rzemieślników

Literacka przeszłość to najistotniejsza rzecz w książce wrocławskiego literaturoznawcy.
Piotr Oleksy

Historie (nie) heroiczne

Leon, postać mało znana, jest swoistym antybohaterem dla wspólnoty, która uczyniła heroizm kluczem do rozumienia własnej przeszłości.
Bogumiła Motyl

O trudach i znojach fizyków

Myśląc o fizyce, łatwo zapomnieć o ludziach, którzy za nią stoją.
Maciej Topolski

Smutne tłumactwo

Książka Tadeusza Sławka Na okrężnych drogach. Tłumaczenie literackie i jego światy jest smutna. O ile w ogóle publikacja poświęcona przekładowi może powodować smutek. Dlaczego tak się dzieje?
Aleksandra Byrska

Proza jak lustro

Ottessa Moshfegh pokazuje, że bez względu na klasę, rasę, status czy wykształcenie wszyscy jesteśmy dokładnie tacy sami: godni politowania, samotni, przekonani o swojej lepszości i samolubni. Miłość mylimy z zaspokajaniem potrzeb, czujemy się niedocenieni, tęsknimy, świat pociąga nas i odrzuca w swojej obrzydliwości.
Marcin Wilk

Kobieta i życie w PRL-u

Katarzyna Stańczak-Wiślicz z Instytutu Badań Literackich PAN, Piotr Perkowski z Uniwersytetu Gdańskiego, Małgorzata Fidelis z Uniwersytetu Illinois w Chicago oraz Barbara Klich-Kluczewska z Uniwersytetu Jagiellońskiego napisali jedną z najciekawszych syntez historycznych, jakie pojawiły się w ostatnim czasie na rynku.
Magdalena Kargul

Widzenie jest tylko początkiem

Sztuka dla Marii Jaremy jako człowieka i artystki jest intuicyjna i realna, ale też trudna. Lektura jej wypowiedzi, wystąpień i zapisków pozwala nam chociaż na chwilę sztuką żyć, a nie tylko przy niej rekreacyjnie odpoczywać.
Urszula Pieczek

Ponieważ w sztuce ukraińskiej są wielkie artystki

Czy dziś, w roku 2021, jesteście Państwo, czytający to intelektualne pismo, w stanie wymienić choć jedną ukraińską artystkę? Nie musi być „wielka”, wystarczy, by istniała. Tak myślałam. W książce Dlaczego w sztuce ukraińskiej są wielkie artystki można znaleźć ponad 50 nazwisk wyróżniających się twórczyń. I są to nazwiska ważne nie tyle dla ukraińskiej, ile światowej sztuki.
Dezydery Barłowski

Widmo „inności”

Z antologii Dezorientacje najmocniej wybrzmiewa przesłanie: polska literatura poza dominującą normą – poza heteronormą – istnieje. Warto tu jednak poza czytelną kropką postawić wielki pytajnik: czy kiedykolwiek polska nieheteronormatywna literatura nie istniała? Czy miała prawo nie istnieć?
Tadeusz Zatorski

Voltaire, czyli religia przeciwko naturze

W liście do Fryderyka II Voltaire dokonał autorskiej interpretacji Mahometa… Napisał tę tragedię przerażony łatwością, z jaką wyznawcy religii gotowi są „poświęcić naturę dla zabobonu”.
Język zimy

Język zimy

Sezonowość, zmiany pór roku – za tym będziemy tęsknić w obliczu postępujących zmian klimatycznych. Ale niezależnie od zacierania się granic między łagodną zimą a chłodną wiosną jeszcze długo pozostanie w nas język, który służył do opisu tych zmian. Innymi słowy: język zimy przetrwa pokolenia, nawet jeśli zimy już nie będzie.
Maciej Stroiński

Proza tycia

W czytającej Polsce autorka tego przekładu jest bardziej rozpoznawalna od autorki książki. Tym lepiej dla książki, bo znalazła u nas godną promotorkę, która i pięknie przełoży, i rzetelnie opracuje. Magda Heydel to nieczęsty przypadek filologa o talencie literackim.
Ilona Klimek

Sfeminizowany obłęd

Czy kobiety częściej niż mężczyźni zmagają się z zaburzeniami psychicznymi? Niełatwo rozstrzygnąć ten problem, mimo że statystyki często udzielają twierdzącej odpowiedzi. Appignanesi udowadnia jednak, że robią to zbyt pochopnie.
Katarzyna Kasjanowicz

Pradziadków nosimy w sobie

Rodzina idealna? Nie ma czegoś takiego, choć telewizyjne reklamy dość często konsekwentnie lansują ów wzorzec.
Katarzyna Pawlicka

Człowiek, ceramik, czarodziej

„Cudze chwalicie, swego nie znacie” – fraza z wiersza Stanisława Jachowicza dezaktualizuje się w ostatnich latach w kontekście polskiej sztuki użytkowej.
Przemysław Chudzik

Dobrze naświetlona historia

Niedenthal zdobył sławę dzięki zdjęciom, które obiegły świat. Gdy jednak przyjechał do kraju rodziców w 1973 r., sądził, że nie będzie robił zdjęć politycznych i że nie zostanie w Polsce na dłużej.
Urszula Pieczek

Kolonializm nasz powszedni

„Droga kręta, niełatwo odnaleźć polski pomnik” – w tym krótkim zdaniu można by streścić obszerny reportaż (właściwie czy to jest reportaż?) Natalii Bryżko-Zapór Pogranicze wszystkiego. Podróże po Wołyniu. Autorka przez ponad 400 stron prowadzi nas po Wołyniu, ale – paradoksalnie – najbardziej na tych terenach interesuje ją Polska”.
Katarzyna Kazimierowska

Historia przemocy

„Przemoc domowa dotyka każdego i każdej z nas” – pisze amerykańska reporterka Rachel Louise Snyder. Wydaje się to brzmieć bardzo poważnie i trochę na wyrost. Gwarantuję, że po lekturze tej książki już takie wydawać się nie będzie.
Krzysztof Wołodźko

Ballada o śpiewającym poecie i smutnych frajerach

Okudżawa, obywatel Związku Radzieckiego, wręczał swoim słuchaczom i słuchaczkom paszporty do zupełnie innego świata, czystszego o wiele tonów od tego, w którym trzeba było żyć pośród licznych pieczątek, jeszcze liczniejszych donosicieli i bylejakości ukrywanej lepiej lub gorzej pod czerwonym płótnem.
Georgina Gryboś-Szczepanik

Gorszycielka

Debiutancka powieść Ireny Krzywickiej to „Pierwsza krew” – wichrzycielska opowieść o dojrzewaniu, która powinna trafić do kanonu szkolnych lektur.
Agnieszka Dziedzic

Okrucieństwo zawsze w formie

Konstrukcja Legendy o języku przywodzi na myśl obraz kubistyczny, na którym przedmiot przedstawiany jest z kilku stron jednocześnie. Rankov osiąga podobny efekt w powieści poprzez wprowadzenie dwóch różnych narratorów.
Edyta Zielińska

Smętki z pogranicza

Wędrówka, jaką odbywamy wraz z Tomaszem Grzywaczewskim, może wydawać się wyjątkowa. Podążamy bowiem śladem rubieży II Rzeczypospolitej, wymazanych granic. No właśnie – czyżby wymazanych?
Przemysław Chudzik

Być jak Svalbard

Marzeniem Haralda Soleima, słynnego samotnika i trapera ze Svalbardu, było żyć w amazońskiej dżungli. Nie miał jednak nigdy zrealizować swoich młodzieńczych planów.
Paweł Jasnowski

Opowieść na zgliszczach

Sny o pociągach ukazały się pierwotnie jako opowiadanie w „The Paris Review” w 2002 r., dziesięć lat po na wpół legendarnym Synu Jezusa. Nową powieść wydaje się dzielić od niego – czasowy, tematyczny i stylistyczny – dystans.
Marek Maraszek

Umoralniona polityka

Zbiór esejów Gadacza to starcie dwóch różnych pomysłów na książkę. Pierwszy z nich kryje się w podtytule zapowiadającym rozważania o wadach i zaletach moralnych. Czytelnik otrzymuje więc poszerzone i pogłębione eseje na temat cnót, które wcześniej mógł śledzić w czasopiśmie „Charaktery”.
Krzysztof Wołodźko

Opowiedzieć prawicę na nowo

Dla niemałej części liberalnych i lewicowych czytelników prawicowy / konserwatywny autor to ktoś do bólu przewidywalny. Niemal identycznie działa to w drugą stronę. Czy coś na tym tracimy? Przede wszystkim inny punkt widzenia, a niekiedy też dobrą lekturę i interesujących autorów.
Krzysztof Marciniak

Dźwiękopisarstwo

Jak brzmi cisza snująca się po zaułkach średniowiecznego miasta? Jaka cisza zalega w „pokoju ciszy”, przez który rocznie przewija się 70 tys. turystów? Jaka wypełnia dziś pracownię noblisty, który niegdyś poświęcił wiersz swej ulubionej maszynie do pisania?
Piotr Kosiewski

Opowiedzieć o sztuce

Najnowszą książkę Andy Rottenberg otwiera zdanie: „Od wielu dekad pracuję z artystami”. Ono dobrze definiuje rodzaj relacji, które zachodzą między autorką a twórcami.
Kinga Dawidowicz

Wspólna przestrzeń

Transformacja ustrojowa nie tylko dotknęła sfery polityki, ale zmieniła też relacje społeczne i wpłynęła na przestrzeń, w której żyjemy. Przesunęła ciężar z tego, co kolektywne, na to, co indywidualne. Ze wspólnego, a więc często z tego, co niczyje, na „moje własne i nikogo więcej.
Aldona Kopkiewicz

Patrząc na pisanie

Nie dziwię się wcale, że wciąż za dziełami szukamy autorów, ta potrzeba wydaje mi się bardzo ludzka. Ostatecznie chcemy po prostu wiedzieć, z kim rozmawiamy.
Tadeusz Zatorski

Pochwała arcydzielności

Maria Konopnicka z Jobsjady, podrzędnej satyry K.A. Kortuma, uczyniła prawdziwy majstersztyk translacji.
Katarzyna Pawlicka

Matka Boska z rysami pani Knurowej

„W obrazie Huty, w jej wnętrzu, są sprawy niepokojące i złe” – pisał, wówczas zaledwie 23-letni, Ryszard Kapuściński w głośnym reportażu o budowanym od podstaw robotniczym mieście. W owo mroczne wnętrze powstającej w pocie tysięcy czół Nowej Huty wchodzi w swoim debiucie Elżbieta Łapczyńska.
Agnieszka Dziedzic

Filozofia (śmiechu) z prof. Zenonem Elą

Zenon Ela to zaktualizowana przez Artura Przybysławskiego wersja greckiego filozofa Zenona z Elei, słynącego m.in. ze sformułowania dowodów na niemożność ruchu. Stąd też tytułowy Profesor porusza się tak wolno, że prawie wcale. Jest wzorcowym nieudacznikiem i jednocześnie everymanem uniwersyteckiego świata.
Ewelina Śliwa

Pociąg do przeszłości

Eseje Marty Wyki zabierają czytelnika w podróż do powojennego świata, który żył duchami przeszłości, tworząc jednocześnie utopie przyszłości.
Marcin Wilk

Trzaska mówi

Mikołaj Trzaska to współzałożyciel słynnej yassowej grupy Miłość, saksofonista, klarnecista, nagradzany kompozytor muzyki teatralnej i filmowej. Przy tym erudyta i intelektualista, który posiadł sztukę pięknego opowiadania o własnym życiu. Wiem to po przeczytaniu jego autobiografii Wrzeszcz!.
Bogumiła Motyl

Płynna prawda

Manipulacja, dezinformacja czy kreowanie propagandowej wizji rzeczywistości nie są zjawiskami nowymi. Wręcz przeciwnie, zostały oswojone i wpisane w autorytarne polityki. Jednak współcześnie osobliwość owych mechanizmów zawiera się w ich ogólnoświatowej powszechności, niezarezerwowanej wyłącznie dla krajów komunistycznych, oraz w tym, że media i idea globalnej połączonej wioski stały się od nich uzależnione.
Maciej Topolski

Nie dotykać!

Książka Marty Smolińskiej Haptyczność poszerzona. Zmysł dotyku w sztuce polskiej drugiej połowy XX i początku XXI wieku skutecznie przekonuje, że prace z obszaru nauk humanistycznych są dzisiaj pisane językiem nie tyle nawet niezrozumiałym, ile kuriozalnym, przede wszystkim jednak że polska humanistyka nie jest gotowa do podjęcia refleksji nad dotykiem.
Michał Koza

Filozof martwy, filozof spełniony

Męczeństwo według Umrzeć za ideę to zawsze uwznioślenie, nigdy przymus, zniewolenie lub tragedia – co w świetle bardziej krytycznej refleksji o śmierci i władzy trudno przyjmować bez zastrzeżeń i bez pewnego niepokoju.
Monika Gałka

Spełnienie w literach

Przeglądając Dosłownie, uświadamiamy sobie, że niejeden projektant graficzny może dziś pozazdrościć swoim dużo starszym kolegom po fachu wolności artystycznej pozbawionej marketingowego kagańca.
Edyta Zielińska

Literatura to kwestia przetrwania

Obudzę się na Shibui to historia o potędze pasji, śledztwo i romans w klimacie young adult. Ale przede wszystkim jest to opowieść o szukaniu siły w literaturze.
Ilona Klimek

Dom swojej opowieści

Przyjaźń ośmioletniej Elisabeth i emerytowanego autora piosenek Daniela zaczyna się, gdy dziewczynka właśnie o nim pragnie przygotować pracę domową na temat tego, co to znaczy być sąsiadem. Choć matka mówi o Danielu „stara ciota”, Elisabeth jest przekonana, że warto się z nim zapoznać.
Michał Koza

Dryf z kursu rozpaczy

Jim przybywa z samotnego domu na Alasce do Kalifornii, by… Właściwie po co? Pomóc sobie? Znaleźć spokój ducha? A może utwierdzić się we wcześniejszym zamiarze i rozliczyć ze światem, który już zdecydował się opuścić? Myśl o samobójstwie zakorzeniła się w blisko 40-letnim mężczyźnie tak mocno, że nie wiadomo, czy spotkania z bratem Garym, dziećmi, byłymi żonami, rodzicami i przyjaciółmi cokolwiek zmienią.
Kinga Dawidowicz

Gra kolorów

Betonoza jest dzieckiem wstydu. Wstydu przed zaniedbaniem, nieuporządkowaniem, poczuciem pozostawania w tyle. To choroba, która dotyka wielu polskich miast. Większych i mniejszych, nie ma tu znaczenia położenie geograficzne czy wiek miasta.
Aleksandra Byrska

Laboratorium literaturoznawcy

Zwrot przez współczesną to zbiór artykułów naukowych poświęconych istotnym dla Żychlińskiego pytaniom dotyczącym diagnozy współczesnej prozy światowej w zakresie kategorii postępu oraz nieoczywistych związków prawdy i fikcji w literaturze
Michał Jędrzejek

Inspirujący Kołakowski?

Mentzel świetnie zna twórczość Kołakowskiego. Był autorem wywiadu rzeki z filozofem i redaktorem wielu tomów jego pism. Przygotowana przez niego biografia to z jednej strony przystępna opowieść dla szerszego grona czytelników, a z drugiej – oryginalna interpretacja niektórych życiowych zakrętów Kołakowskiego.