(fot. wydawnictwo Warstwy)
Kamila Dzika-Jurek czerwiec 2021

Radość i smutek rzemieślników

Literacka przeszłość to najistotniejsza rzecz w książce wrocławskiego literaturoznawcy.

Artykuł z numeru

Ucieczka od przebodźcowania

Początek XX w. i dwudziestolecie międzywojenne są tłustym, żyznym czarnoziemem, z którego literatura polska wyjęła swoich najlepszych. Poza tak oczywistymi klasykami, jak Wisława Szymborska, Jarosław Iwaszkiewicz, Czesław Miłosz (który dziś trochę przestał być oczywisty, bo jego z kolei „wyjęto” z kanonu lektur), autor Pracowni literackiej pisze o wszystkich, którzy „będą zawsze” – niestarzejący się ani w prywatnych, ani w publicznych listach lektur. Zawsze będzie więc w literaturze obecna autorka Kota w pustym mieszkaniu i autor Pieska przydrożnego, Tadeusz Różewicz, Witkacy etc.

Pozycja obserwatora z przeszłości, którą przyjmuje Andrzej Zawada w każdym z tych niewielkich tekstów (esejów, notek z kalendarza, recenzji), niesie jednak ze sobą pewną pułapkę – tak dla autora, jak i czytelnika. Książka jest bowiem krytyką w duchu głęboko melancholijnym. Autor pisze o literaturze, niejako już ją opłakując wobec zbyt miałkiej teraźniejszości – literaturę jako „najpełniejszy i najbardziej wszechstronny system poznawczy, jaki stworzyliśmy.

Najpiękniejszy polski magazyn intelektualny

Ciesz się z darmowej dostawy
i dostępu do e-wydań

Prenumeruj znak

Wspominając o tekstowych śmieciach, na których dziś żyjemy, tworząc w internecie „tysiące narcystycznych opowieści o sobie”, autor Pracowni literackiej słusznie jednak docenia tych, którzy – wzorem dawnych radosnych neapolitańskich artisano naprawiających buty i parasolki – mają jeszcze chęć żyć w małych, lokalnych światach. Poetów, literaturoznawców, wszystkich uważnych wobec świata nieuważnego, w ciągłej zadyszce.

Andrzej Zawada

Pracownia literacka

Wydawnictwo Warstwy, Wrocław 2021, s. 289

Kup numer