Wydawnictwo Karakter
Aleksandra Byrska luty 2022

Ekologia naszych zmarłych

Obecność bliskich zmarłych jest niepodważalną częścią naszego życia. Vinciane Despret zamiast rozważać, czy jest to stwierdzenie racjonalne, analizuje ich wpływ na nasze codzienne życie.

Artykuł z numeru

Uchodźców w dom przyjąć

Czytaj także

Ilona Klimek

Oswajanie śmierci

Powołując się na inne teksty, dzieła sztuki, rozmowy i własne doświadczenia, buduje swoją ekologię zmarłych – bada środowisko, w jakim występują, warunki ich istnienia oraz relacje, jakie nawiązują z żywymi.

Interesujące jest to, w jaki sposób Despret postrzega żałobę – jej przepracowywanie uważa za niekonieczne, a społeczny wymóg odcinania się od pamięci o nieżyjących bliskich uznaje nawet za szkodliwy. Zmarli w ujęciu antropolożki mogą odegrać ważną rolę, bywają niezwykle hojni w przynoszeniu ukojenia. Są żywym potrzebni, a ci ostatni mogą również nieść im pomoc. Despret zagłębia się w relacje zmarłych z żywymi z uważnością, nie podważając ich realności ani sensu, starając się zrozumieć, jakie funkcje mogą oni pełnić dla siebie nawzajem.

Z jej eksperymentalnej pracy wyłania się obraz troskliwego współistnienia, które jest terapeutyczne i wartościowe, nie warto zatem go zamykać ani odcinać. Przodkowie i inni bliscy byli dla nas za życia darem i według Despret przy odpowiednim podejściu mogą tacy pozostać również po śmierci. Ważne jednak, by nie obciążać siebie nadmiernym cierpieniem z powodu utraty, lecz wyczulić się na przejawy ich obecności w naszym życiu.

Wszystko dla naszych zmarłych to nieoczywista książka – pełna przywidzeń, snów, znaków, intuicji, czyli spraw, które przywykliśmy uważać za nienaukowe. Jednak ta zmiana perspektywy podkreśla tylko wagę relacji, pamięci i opowiadania historii.

Czytaj także

Oswajanie śmierci


Vinciane Despret

Wszystko dla naszych zmarłych

Wydawnictwo Karakter, Kraków 2021, s. 224

Kup numer