70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Pociągi pod specjalnym podejrzeniem

Za życia Stefana Grabińskiego nikt nie chciał zauważyć, że poświęcił on całą swą twórczość nadrabianiu znaczącego braku literatury polskiej – braku fantastyki i grozy.

Ach! Przepraszam, była jedna taka osoba – jego przyjaciel Karol Irzykowski, który sam jednak żył w cieniu podejrzenia o ekscentryczne gusta. A zatem Grabiński, wyrzut sumienia literatury polskiej, w samotnym trudzie wydeptywał ścieżkę ku naszym dzisiejszym zainteresowaniom – a doceniono go za to dopiero w ostatnim półwieczu.

Nowa monografia pióra Joanny Majewskiej ma zachęcający tytuł: Demon ruchu, duch czasu, widma miejsc. I rzeczywiście, autorka odtwarza wnikliwie, a czasem i z pietyzmem ruch wyobraźni swojego bohatera, czasy, w których tworzył, i miejsca, w których żył, a które przybrały kształt widmowy (Lwów i Przemyśl sprzed stulecia). Obszerna i pełna wiadomości o światowej karierze fantastyki na przełomie XIX i XX w. książka sprawniej sobie radzi z ezoterycznymi bytami historii literatury niż z esencją tego, co stanowiło materię pisarską Grabińskiego, ale i tej nie zapoznaje. Majewska wywodzi trafnie, że wychylony w nieznane autor żył w istocie na pograniczach literatury popularnej i realnego poczucia grozy, erotyki i śmierci, snu / koszmaru i jawy, literatury przez wielkie i małe „l”. Potrafi dowieść, że ów żywot na pograniczu co najmniej dwóch światów okazać się miał wróżebny, że antycypował i swoiście komentował duchowość nadchodzących czasów.

_

Joanna Majewska

Demon ruchu, duch czasu, widma miejsc. Fantastyczny Grabiński i jego świat

Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław 2018, s. 352


 
 

Zapisz się
do newslettera
a otrzymasz:

● 35% rabatu na dowolny numer miesięcznika
● informacja o promocjach, wydarzenich i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter