Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Pokolenie dopaminy

Pokolenie dopaminy

Edytorial

Jak się odhakować Jeszcze jeden mail, news, jeszcze jeden odcinek serialu. Czasem zastanawiam się, skąd ten niedobór silnej woli, by przejąć kontrolę nad impulsami. Czy zawsze tak było? Może gdzieś po drodze mój mózg się najzwyczajniej zepsuł?

Temat miesiąca

Zdo(pa)minowani Jedna mała cząsteczka chemiczna zawładnęła zbiorową wyobraźnią. Włada też układem nerwowym, a zrozumienie jej panowania nad naszymi decyzjami jest kluczowe dla obrony autonomii ludzkiego umysłu. Jak dopamina stała się biochemiczną smyczą, na której wielki biznes prowadzi coraz więcej z nas jak lunatyków?
Hormony nie wyjaśniają wszystkiego

Martyna Słowik rozmawia z Katarzyną Skórzewską
Choroba dopaminowa

Michał Cichy: moja wiecznie nienasycona cząsteczka „chcę”

Fotoreportaż

Zakład. Fotoreportaż Tima Claytona Od starożytnych igrzysk po współczesną Nową Zelandię. Wyścigi konne niezmiennie przyciągają tłumy, gotowe zaryzykować w grze o wszystko

Społeczeństwo ◆ świat

Mniejszość, która rządzi większością. Skrajna prawica w Izraelu Gdy 40 lat temu przedstawiciel skrajnej prawicy zdobył jeden mandat w Knesecie, podczas jego przemówień posłowie opuszczali salę. Dziś Itamar Ben Gwir i Becalel Smotricz piastują najwyższe urzędy i nadają ton izraelskiej polityce. Czy skrajna prawica wygrała wojnę o duszę Izraela?

Publicystyka

AI na uniwersytecie i oceny z maszyny

Dariusz Jemielniak: edukacja w dobie AI musi odrodzić się na nowo

Przebłyski

Dopóki opowiadam, on żyje. Siri Hustvedt o Paulu Austerze

Maria Karpińska: przy miłosnej historii dwójki pisarzy uronisz niejedną łzę

Rozmowy o dobrym życiu

Jednak babcia miała rację. Rozmowa z Krzysztofem Gilem

Krzysztof Gil w rozmowie z Amelią Sarnowską

Idee

Wielkie żarcie na pokładzie

Tomasz Szerszeń: gdyby nie pora lunchu, na transatlantyku panowałaby nuda

Stacja: literatura

Motyle w nodze

Opowiadanie Arlety Galant

Pele-mele

Pele-mele. Odpowiada: Iwona Demko

Rzeźbiarka i badaczka Iwona Demko: babcia mówiła mi, żebym została zakonnicą, bo wtedy człowiek „nie użera się z chłopami”

Ludzie ◆ książki ◆ zdarzenia

Siedem scen z życia Lee Miller

Surrealistka z aparatem. Historia słynnej niepokornej fotografki
Duchy przeszłości. Blok komunistyczny w sztuce

Piotr Kosiewski: sztuka wobec nieprzeżytej historii komunizmu
Co oni nam zrobili? O popkulturze lat 00. Miałam cztery lata, kiedy wyciekła sekstaśma Paris Hilton. Osiem, gdy Britney Spears w akcie desperacji ogoliła głowę. Piętnaście, gdy Kim Kardashian zapozowała z butelką szampana w ręku i kieliszkiem ustawionym na pupie. Czy wydarzenia te stały się kluczowymi budulcami mojej tożsamości? Sophie Gilbert twierdzi, że tak.
„Będziesz wrzeszczeć”, czyli kobiety na polskiej scenie muzycznej W świecie muzyki alternatywnej wszystkie chwyty powinny być dozwolone. Jednak w latach 80. w Polsce był to męski klub: chłopcy stanowili centrum świata, a dziewczyny miały orbitować wokół nich jako chórzystki i groupies. Innych ról nie przewidziano.
Jak kochać drugą osobę. Dorastanie queerowej dziewczyny To queerowy sposób na myślenie o świecie, który zwykle posługuje się tęczową flagą jak szantażem: daliśmy wam tyle praw, zobaczcie, możecie nawet żyć! Co wtedy pozostaje osobom podobnym Winterson?
Gdy życie daje wycisk. Poezja Rogera Robinsona „Mieszkam wśród Możliwości – / Dom to od Prozy piękniejszy – / W Ścianach ma więcej Okien – / W Drzwi – także zasobniejszy” (tłum. T. Sławek) – pisała Emily Dickinson. Poezja jest takim domem możliwości – otwiera wciąż na nowe i pozwala pomyśleć niemożliwe.
Czas przyszły niedokonany Howard Ratner jest postacią skrajną – groteskową, drażniącą, niemal nie do zniesienia – a jednak w jego gorączce rozpoznajemy coś własnego. Nowe powiadomienie, kolejny odcinek, jeszcze jedno odświeżenie ekranu, a życie wreszcie nabierze ostrości

Rysunki i felietony

Dźwięki świata. Biały szum Podcast z kilkugodzinnym nagraniem białego szumu jest jednym z najchętniej słuchanych w Polsce. Dlaczego w świecie wszechogarniającego hałasu potrzebujemy jeszcze dodatkowych dźwięków, żeby… się wyciszyć?
Polowanie na idee. Czy czytanie ocali twoją duszę? Nigdy w historii ludzkość nie przyswajała tyle treści co teraz. Nigdy nie powstawała też taka ilość tekstów. A jednak, paradoksalnie, czytamy coraz mniej. Zaś to, jak czytamy – tylko nas ogłupia
W szczelinach. Wielki mózg, wielki pogrzeb Zaczęło się od obrazu. Gdzieś przeczytałam, że przedsiębiorstwo Anthropic szkoliło swoje modele językowe, wprowadzając treść wszystkich książek, jakie udało mu się pozyskać.
Okruszki. Książki czy rolki? Czy oto nastaje era, kiedy nie wiemy, czy bestseller, który właśnie trzymamy w ręku, jest dziełem człowieka czy też sprawnie napisanego skryptu? Ja, Eliza, nie chcę takich książek. Chcę książek z rysą, wątpliwością, czasem przez zupełny przypadek wybitnych.
Poprzedni numer Przeglądaj archiwum
nr856

Ilustracja okładkowa: Izabela Olesińska