Czy powinniśmy często myśleć o przyszłości, czy żyć raczej „tu” i „teraz”? Dlaczego nasze przyszłe „ja” traktujemy jak kogoś obcego? Kim są longtermiści, wpływowi filozofowie przyszłości hołubieni w Dolinie Krzemowej?
Amerykański psycholog Hal Hershfield twierdzi, że gdy myślimy o sobie z przyszłości, nasz mózg traktuje to jak myślenie o kimś obcym. Dlatego zachęca, żeby zwizualizować sobie swoje „przyszłe ja”: postarzając zdjęcia za pomocą AI albo pisząc list do samego siebie z przyszłości. Dzięki trosce o swoją przyszłość mamy być bowiem bogatsi, zdrowsi, a nawet… bardziej moralni.
Tymczasem słynny filozof Derek Parfit przekonuje, że koncept przyszłego „ja” jest wątpliwy, bo wynika z założenia, że istnieje w nas jakaś trwała substancja. Może więc przyszłe „ja” to rzeczywiście ktoś obcy, o którego możemy dbać jedynie tak jak o wszystkich innych ludzi?
W najnowszym „Polowaniu na idee” przyglądamy się naszemu myśleniu o przyszłości – zarówno o przyszłości własnej, jak i longtermistycznych spekulacjach o przyszłości ludzkości. Zastanawiamy się, w jakie pułapki myślowe popadamy, dlaczego historia futurologii to historia klęsk i czy myślenie o przyszłości może stać się ćwiczeniem duchowym.
Zapraszamy do słuchania!
Bibliografia:
- Becker Adam, More Everything Forever: AI Overlords, Space Empires, and Silicon Valley’s Crusade to Control the Fate of Humanity, New York 2025.
- Bloom Paul, Being in Time, „New Yorker”, July 9, 2021, https://www.newyorker.com/culture/annals-of-inquiry/being-in-time [dostęp: 25.06.2026].
- Dukaj Jacek (w rozmowie z Karolem Kleczką), Na pokładzie statku „Przyszłość”, „Znak”, styczeń 2023, https://www.miesiecznik.znak.com.pl/jacek-dukaj-longtermizm-na-pokladzie-statku-przyszlosc/ [dostęp: 25.06.2026].
- FutureMe (projekt internetowy), https://www.futureme.org/ [dostęp: 25.06.2026].
- Hershfield Hal, Your Future Self. How To Make Tomorrow Better Today, London 2023.
- Komuda Łukasz, Fejfer Kamil, Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym, Kraków 2024.
- Kowalczyk Kacper, Longtermizm, czyli pojutrze ludzkości, „Znak”, styczeń 2023, https://www.miesiecznik.znak.com.pl/longtermizm-czyli-pojutrze-ludzkosci/ [dostęp: 25.06.2026].
- Morus Iwan Rhys, Fuelling the future, „Aeon”, 27 marca 2018, https://aeon.co/essays/how-science-fiction-feeds-the-fuel-solutions-of-the-future [dostęp: 25.06.2026].
- Parfit Derek, Tożsamość osobowa, tłum. R. Wieczorek [w:] Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej, red. J. Górnicka-Kalinowska, Warszawa 2001.
- Sudbery Adam, Future tension, „Aeon”, 13 grudnia 2016, https://aeon.co/essays/does-knowledge-of-the-past-and-present-determine-the-future [dostęp: 25.06.2026].
- Sullivan Meghan, Time Biases. A Theory of Rational Planning and Personal Persistence, Oxford 2018
