Subskrybuj
fot. John Moore / Getty
Dr hab., prof. UJ, adiunkt w Zakładzie Ameryki Łacińskiej Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ, autor m.in. monografii W krainie Pierzastego Węża. Historia Meksyku od podboju do czasów współczesnych (2014), badacz transformacji demokratycznych w Latynoameryce,...

Najbiedniejszy kraj zachodniej półkuli

Życie na Haiti toczy się od wstrząsu do wstrząsu: naturalnego jak trzęsienie ziemi z 2010 r., gdy dach nad głową straciło ok. milion ludzi, lub politycznego, jak zabójstwo prezydenta z roku 2021. Poza momentami kryzysów sprawy tego kraju nie przebijają się do świadomości międzynarodowej opinii publicznej.

Położona na archipelagu Wielkich Antyli w basenie Morza Karaibskiego wyspa Hispaniola była jedną z pierwszych, do których dotarły wyprawy Europejczyków do Nowego Świata zapoczątkowane przełomową podróżą Krzysztofa Kolumba. Była też jednym z najwcześniej skolonizowanych przez Europejczyków obszarów Ameryki, a kulminację tego procesu stanowiło niemal całkowite wybicie tamtejszej ludności rdzennej. Wreszcie znajdująca się na tejże wyspie francuska kolonia Saint-Domingue była pierwszym państwem Ameryki Łacińskiej i Karaibów, które ogłosiło niepodległość. Miało to miejsce w 1804 r., zaledwie 28 lat po Deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych. Okres kolonialny stanowił dla Haiti czas ogromnych i bolesnych przeobrażeń. Sprawiły one, że ogłaszająca na początku XIX w. niepodległość kolonia Saint-Domingue w niewielkim stopniu przypominała Hispaniolę prehiszpańską. Brutalna polityka kolonizatorów bardzo szybko zrodziła problem braku rąk do pracy na zakładanych przez Europejczyków plantacjach trzciny cukrowej. Skutkiem tego stał się „import” darmowej siły roboczej w postaci niewolników z Afryki. Zapotrzebowanie na nich było tak wielkie, że w krótkim czasie liczba afrykańskich niewolników i ich potomków wielokrotnie przewyższała niewielką grupę białych kolonizatorów i Kreoli, jak nazywano ludność białą urodzoną już w koloniach. Zmiana struktury rasowej wyspy od 1659 r. podzielonej między Hiszpanię i Francję była czymś absolutnie wyjątkowym i niosła ze sobą określone konsekwencje. Współcześnie 95% mieszkańców Haiti to czarnoskórzy potomkowie niewolników przywożonych z Afryki. Zaledwie 5% ludności dzisiaj stanowią Mulaci oraz biali. To przede wszystkim dlatego Haiti bywa określane afrykańskim państwem w Ameryce. Kolonialna historia Haiti miała ogromny…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Rebecca Solnit. Głos oporu i nadziei