Niesłabnąca popularność literatury faktu zapewnia dziś szeroki strumień historii z najdalszych zakątków świata. W tekstach przedstawiających życie ludzi z odległych państw znaleźć można również odniesienia do wpływów Zachodu na ich codzienność. Nie chodzi jedynie o trudną spuściznę kolonializmu, ale także o różne formy pomocy humanitarnej i rozwojowej, które niejednokrotnie już spotykały się z krytyką. Po dziesięcioleciach działań pomocowych padają pytania o nieprzewidziane wcześniej skutki i słuszność samej postawy, która każe wyciągać rękę do biedniejszych. Reportażyści każą nam zastanawiać się, czy dopuszczalne jest, żeby przez wsparcie humanitarne na terenach objętych walką przedłużać konflikt zbrojny. Czy należy zwiększać wydatki na walkę z AIDS, kiedy wiadomo, że prowadzi to pośrednio do niedoboru lekarzy innych specjalizacji? Czy polityka Chin, które nie użalają się nad mieszkańcami Afryki, tylko prowadzą z nimi interesy, nie jest postawą bardziej godną naśladowania niż zachodni paternalizm, który do dziś każe nam myśleć o tym kontynencie z dziwnie gorliwą troską?

Kontrowersje wśród autorów budzą niekiedy nawet tak dobrze ugruntowane założenia pracy humanitarnej jak zasada neutralności i bezstronności. Jedyne, co po przeczytaniu ich tekstów można uznać za pewnik, to przekonanie, że o działalności pomocowej już nikt nie pisze bezkrytycznie.

Iluzja neutralnościJednym z tekstów, który wzbudził najżywsze dyskusje na temat pomocy humanitarnej – w Polsce…