Subskrybuj
Tetiana Jabłońska przy pracy nad obrazem Chleb 1949. Autor fotografii nieznany. Dzięki uprzejmości rodziny artystki.
Z wykształcenia ukrainistka i polonistka. Redaktorka, autorka, tłumaczka. Promotorka kultury ukraińskiej. W „Gazecie Wyborczej” producentka i wydawczyni podcastów

Ponieważ w sztuce ukraińskiej są wielkie artystki

Czy dziś, w roku 2021, jesteście Państwo, czytający to intelektualne pismo, w stanie wymienić choć jedną ukraińską artystkę? Nie musi być „wielka”, wystarczy, by istniała. Tak myślałam. W książce <em>Dlaczego w sztuce ukraińskiej są wielkie artystki</em> można znaleźć ponad 50 nazwisk wyróżniających się twórczyń. I są to nazwiska ważne nie tyle dla ukraińskiej, ile światowej sztuki.

Tytuł książki Dlaczego w sztuce ukraińskiej są wielkie artystki nawiązuje bezpośrednio do artykułu Lindy Nochlin Dlaczego nie było wielkich artystek?z 1971 r. Tym esejem, a w zasadzie manifestem, amerykańska badaczka zrewolucjonizowała historię sztuki. W fundamentalnym dla badań feministycznych artykule opublikowanym na łamach prestiżowego pisma „ARTnews” akapit po akapicie Nochlin obnażała patriarchat, który uniemożliwiał kobietom rozwinięcie artystycznych skrzydeł, kwestionowała zasady obowiązujące w systemie edukacyjnym (warto przypomnieć, że kobiety na akademiach do końca XIX w. nie mogły studiować aktów – mam tu oczywiście na myśli kontekst anglosaski, na np. krakowskiej ASP kobietom pozwolono studiować dopiero w 1918 r.), jednocześnie ujawniała podstęp kryjący się za porównaniem wielkich artystów i artystek. Czterdzieści lat po przełomowym artykule Nochlin do rąk polskich czytelników i czytelniczek trafia książka (w Ukrainie została wydana w 2019 r. dzięki platformie badawczej PinchukArtCentre), która parafrazuje tytuł jej eseju, a jednocześnie prowokuje do przemyślenia szeregu kwestii. Dlaczego wciąż musimy pytać o obecność artystek? Czemu nie…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Ucieczka od przebodźcowania