Antony Polonsky niepomiernie przysłużył się studiom nad historią Żydów w Polsce – zarówno jako badacz, jak i współtwórca instytucji, które ugruntowały miejsce tej tematyki w światowej historiografii. Mam na myśli m.in. Instytut Polsko-Żydowskich Studiów Uniwersytetu Oksfordzkiego (Institute of Polish-Jewish Studies) oraz rocznik „Polin: Studies in Polish Jewry”, nad którym historyk sprawuje redaktorską pieczę. Polonsky pełni też funkcję głównego historyka Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie, którego otwarcie w październiku ubiegłego roku miała szansę zauważyć spora część polskiego społeczeństwa. Co istotne, Dzieje Żydów w Polsce i Rosji to pierwsza książka historyka, która ukazuje się w naszym kraju.

Temat Dziejów… – historię i kulturę wschodnioeuropejskich Żydów po współczesność – niewątpliwie dokumentuje też encyklopedia YIVO Instytutu Badań nad Żydami w Nowym Jorku. Do jej powstania przysłużyło się 450 autorów, pochodzących z 16 krajów, angielskojęzyczna wersja encyklopedii dostępna jest przez Internet. We wstępie do drukowanej edycji podejście twórców encyklopedii ilustrują przywołane słowa jednego badacza, który zauważa, że „cywilizacja wschodnioeuropejskich Żydów była o wiele bardziej zróżnicowana – i skonfliktowana – niż wskazuje na to sentymentalna wizja sztetla”. Przed wojną wyzwania spisania dziejów wschodnioeuropejskich społeczności żydowskich podjęli się dwaj historycy – Szymon Dubnow i Majer Bałaban. Obaj zaangażowani w dyskusję o żydowskiej tożsamości, przed stawiając historię narodu, wzięli udział w procesie jego kształtowania – w zwierciadle wspólnej przeszłości ukazali Żydom, kim są jako grupa. W…