Czy poeta może opisać śmierć? Czy poezja, która – jak pisze Pan w jednym ze swoich wierszy – jest poszukiwaniem blasku, może tego w ogóle dotknąć?
Myślę, że może, choć sam nigdy tego nie potrafiłem. Wydaje mi się, że musi to płynąć z bardzo głębokiego doświadczenia, a tak się składa, że nie tylko jeszcze sam nie umarłem, ale także nie byłem przy niczyjej śmierci. Jest jednak znamienne, że na przykład Rilke, który był mistrzem mówienia o śmierci i medytacji nad jej sensem, w ostatnich tygodniach i dniach swojego życia zamilkł. Kiedy trafił do szpitala, nie chciał nawet wiedzieć, na co choruje i nigdy nie pytał o to lekarzy. Ta anegdota zapewne nie wskazuje żadnej reguły generalnej, niemniej, jak sądzę, mówi coś istotnego o poezji.
Dlaczego zamilkł? Czy dlatego, że szukamy sensu, dopóki dotyczy on innych? Ja sam wielokrotnie miałem okazję być przy śmierci człowieka i miałem wtedy poczucie, iż jest to doświadczenie tak nieprzekładalne na…