Dwa środowiska katolików świeckich, reprezentujące różne sposoby współżycia z reżimem komunistycznym, powstały w Krakowie i w Warszawie. Podział geograficzny oraz odmienne środki przekazu – czasopisma: „Tygodnik Powszechny” oraz „Dziś i Jutro” – były jedynie zewnętrznymi oznakami różnic światopoglądowych. Minimalistów – stosując terminologię historiograficzną – reprezentowali dawni wilnianie osiedleni po wojnie w Krakowie: Stanisław Stomma, Antoni Gołubiew, do których dołączył warszawiak Stefan Kisielewski oraz Jerzy Turowicz. Skupieni wokół ks. kard. Adama Sapiehy, powołali do życia „Tygodnik Powszechny”, którego głównym zadaniem miało być szerzenie katolicyzmu w sferze duchowej bez negacji zastanego ustroju – stąd minimalizm, czyli nieangażowanie się w sferę polityczną państwa. Maksymalistów reprezentował Bolesław Piasecki, przedwojenny przywódca faszystów polskich; aresztowany przez NKWD, ocalił życie za cenę współpracy z nową władzą, sam…