Subskrybuj
fot. Marek Szczepański _ Wydawnictwo Znak Literanova
Dziennikarka, reporterka i ekspertka ds. komunikacji. Publikuje m.in. w „Krytyce Politycznej”, „Tygodniku Powszechnym” oraz Miesięczniku ZNAK
Dr nauk medycznych, lekarka, specjalistka położnictwa i ginekologii oraz endokrynologii. Autorka książek Kortyzol. Jak oswoić hormon, który rządzi twoim życiem (2025) oraz Dopóki hormony nas nie rozłączą (razem z Piotrem Pawłem Świniarskim i Zuzanną Kuffel, 2026)

Hormony nie wyjaśniają wszystkiego

Hormony nie sterują nami jak marionetkami. Nie odpowiadają za każdą zmianę nastroju, nie tłumaczą wszystkich dolegliwości i nie da się ich „naprawić” modną dietą czy życiem zgodnym z cyklem. Jednocześnie wpływają na niemal każdy narząd naszego ciała i pozostają wrażliwe na środowisko, w którym żyjemy

W reklamach suplementów czy postach w mediach społecznościowych pojawia się czasami sformułowanie „wspieraj swoją równowagę hormonalną”. Czym właściwie miałaby być równowaga hormonalna?

To chwytliwe hasło marketingowe, ale z medycznego punktu widzenia jest ono nieco mylące. Nie istnieje jeden idealny stan „równowagi hormonalnej”, „balansu hormonalnego”, który można osiągnąć i utrzymać. Hormony są przede wszystkim nośnikami informacji, chemicznymi przekaźnikami, które wysyłają sygnały do komórek, tkanek i narządów. Ich stężenia nieustannie się zmieniają: z minuty na minutę, w ciągu doby, u kobiet także w czasie cyklu miesiączkowego. Organizm produkuje je w odpowiedzi na bieżącą potrzebę. Dlatego nie chodzi o to, by wszystkie hormony pozostawały w jakiejś statycznej równowadze, lecz by cały układ hormonalny działał prawidłowo i zapewniał właściwą odpowiedź tam, gdzie to jest potrzebne.

W naszych organizmach mamy różne gruczoły dokrewne wytwarzające hormony. Czy można wskazać jakieś centrum dowodzenia? A może nie ma jednego szefa?

Jeśli szukamy głównego menedżera, to jest nim podwzgórze, niewielka struktura w mózgu. To ono odbiera informacje o tym, co się dzieje w organizmie, i uruchamia impulsy regulujące wydzielanie wielu hormonów. Sygnały z podwzgórza są przekazywane do przysadki mózgowej. Wysyła ona bodźce do innych gruczołów, takich jak tarczyca, nadnercza, jajniki i jądra, sterując ich pracą.

Na tym jednak układ hormonalny się nie kończy. Hormony wydzielają też np. szyszynka i trzustka, a nawet tkanka tłuszczowa, która jest ogromnym gruczołem wydzielania wewnętrznego i aktywnie wpływa na metabolizm, apetyt oraz płodność. Nasza skóra również produkuje hormony,…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką
Artykuł pojawił się w numerze: Pokolenie dopaminy