Do historii Feliks Dzierżyński przeszedł jako ważna postać w zwycięskim bolszewickim marszu po władzę czy to podczas przewrotu październikowego, czy wojny domowej. Wykonał wręcz tytaniczną pracę, by „radziecki eksperyment” okrzepł i nie upadł. Słynny żelazny Feliks stał się nieodzowną częścią bolszewickiego systemu. Stworzył służby, które z czasem przeistoczyły się we wzór totalitarnej struktury społecznej, gdzie w zasadzie każdy mógł być inwigilowany i podejrzany. Każdy mógł trafić do więzienia lub zostać rozstrzelany. Kim był legendarny i budzący grozę szef WCzK, jak wyglądała droga z podwileńskiego dworku do kremlowskiego gabinetu jednego z najbardziej zaufanych ludzi Włodzimierza Lenina? Zagadnienia te próbuje rozwikłać Sylwia Frołow, dziennikarka i reporterka związana z „Tygodnikiem Powszechnym”, autorka brawurowej książki Dzierżyński. Miłość i rewolucja. To pierwsza jego biografia w wolnej Polsce. Autorka zaznacza, że chciała ukazać pełną złożoność i niejednoznaczność opisywanej postaci, także jego „ludzką” twarz, osobistą uczciwość, którą zestawia z fanatyczną i zabójczą wiarą w budowę ziemskiego raju. Frołow umiejętnie porównuje temperament i niektóre cechy charakteru Dzierżyńskiego do Aloszy, bohatera Braci Karamazow, który od miłości do Jezusa i ludzkości miał przejść – w drugiej, nienapisanej przez Fiodora Dostojewskiego części powieści – na stronę radykalnego socjalizmu i carobójstwa. Ten klucz do odczytania zagadki Dzierżyńskiego wydaje się ciekawy i nowatorski, ale czy ukazuje całą złożoność jego osobowości? Pytanie to zresztą można zakroić szerzej. Kim byli i o co walczyli czołowi polscy komuniści z kręgu…