Andrzej Mencwel w swym programowym tekście o wzorcach tożsamości w Polsce[1] zwraca uwagę na trwającą od kilku lat dyskusję, wymieniając kilka ważnych pozycji książkowych, które się na nią składają. Wśród nich wskazuje na wznowioną w 1996 roku książkę Bohdana Cywińskiego Rodowody niepokornych[2]. Dowodzi to, w ponad trzydzieści lat po pierwszym wydaniu książki Cywińskiego jej ciągłej aktualności. Swą propozycję Cywiński pogłębia obecnie w najnowszej książce Baśń niepodległa czyli w stronę politologii kultury. Wykłady witebskie[3]. Stanowi ona oryginalny wkład w dyskusję o Polsce, oryginalną już przez swą formę i okoliczności powstania. Powstała ona bowiem na bazie skryptu dla studentów dokumentującego kilkuletnie (1999-2003) wykłady z literatury polskiej prowadzone przez autora na Uniwersytecie w Witebsku na Białorusi dla tamtejszych studentów kulturoznawstwa. Tak naprawdę jednak jest ona propozycją nowatorskiego ujęcia dziejów kultury XIX wieku – jej podtytuł powinien stanowić tu dla nas cenną podpowiedź: W stronę politologii kultury. Nakreślony w podtytule kierunek zaciekawia czytelnika. Sam autor nadmienia, iż termin politologia literatury – czy szerzej politologia kultury – brzmi dziś jeszcze dość zabawnie. To „dziś jeszcze” sugeruje jednak, iż taki kierunek analiz wart jest podjęcia. Myślę, że nie tylko z punktu widzenia politologii czy wiedzy o literaturze, ale także nauk o kulturze. Zakorzenienie polityki w kulturze przez medium literatury – tak najkrócej można by określić ten kierunek badań. Jak autor omawianej książki sam definiuje jej zadania? Mówi on o „potraktowaniu twórczości literackiej wręcz jako zbioru szans i równocześnie zbioru utrudnień dla prowadzenia określonej polityki w…