70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Niespełnienie

Podstawowym pytaniem apokalipsy jest: „kiedy?”, a zaraz za nim pada odpowiedź: „niebawem”.

Zapowiadający nadejście końca wierzą, że stanie się to jeszcze za ich życia. Jacob Taubes, filozof oraz, co nie bez znaczenia, rabin, przedstawił, w jaki sposób myślenie o panowaniu Ducha przenika dziedzictwo intelektualne Europy. Od gnozy poprzez średniowiecznych spirytuałów aż do ojców współczesności, Marksa i Kierkegaarda, autor ukazuje ożywiające pragnienie zniszczenia starego i zapowiedź nowego. Pierwsza część Zachodniej eschatologii to fascynujące studium historyczne pokazujące wędrówkę myśli apokaliptycznej od Joachima z Fiore do Thomasa Münzera, w drugiej ukazane zostały punkty styczne pomiędzy przywódcą spirytuałów a Heglem i jego następcami.

Oryginalny styl pisarski Taubesa przypomina patchwork: erudycyjnym zapisom towarzyszy myślenie pomiędzy cytatami. Autor ma także wyjątkową umiejętność dokonywania wielkich podsumowań w jednym zdaniu. Pisząc, że anabaptyzm jest odnową formy franciszkańskich spirytuałów, udaje mu się chwycić sedno, nie wikłając się w zbędne szczegóły. Podobnie dzieje się, gdy przedstawia punkty styczne pomiędzy Joachimem a Heglem: obydwaj są urzędowymi „kapłanami” instytucji, choć wychylają się w stronę Ducha. To właśnie „Duch” jest słowem kluczowym dla joachimitów: to z jego pomocą walczy się z Kościołem katolickim i luterańskim, społeczeństwem mieszczańskim. Taubes doprowadza rozważania do Marksa i Kierkegaarda, wskazując dwie strony w istocie tej samej krytyki i przekreślenia świata mieszczańsko-chrześcijańskiego. Pierwszy postawi na masy, drugi na jednostkę. To książka, która pomaga zrozumieć poczucie niespełnienia stojące za każdą z wielkich reform.

_

Jacob Taubes

Zachodnia eschatologia

tłum. i wstępem opatrzył Andrzej Serafin, posłowie Piotr Nowak,

Biblioteka Kwartalnika „Kronos”, Warszawa 2016, s. 308

 

 
 

Zapisz się do newslettera!

Otrzymasz 35% kod rabatowy na dowolny numer miesięcznika oraz informacje o promocjach, wydarzeniach i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter