70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

„Mam na Pana nowy zamach”

Jak wygląda współpraca redaktora z wybitnym twórcą? Autora trzeba nagabywać i mobilizować; podpowiadać nowe tematy i prosić o recenzje głośnych książek, o manifesty polityczne czy nekrologi.

„Mam na Pana nowy zamach”, „zabranie głosu przez Pana staje się koniecznością”, „Pana essay będzie miał rezonans nie tylko na krajowym odcinku” – takie sformułowania powracają wciąż w listach Jerzego Giedroycia do Leszka Kołakowskiego.

Po korespondencji m.in. z Gombrowiczem czy Miłoszem otrzymujemy możliwość prześledzenia kolejnej nici z tkanej przez lata sieci kontaktów redaktora naczelnego „Kultury”. Najwięcej listów pochodzi z lat 70. Dla Kołakowskiego to pracowity czas, kiedy staje się intelektualistą publicznym o międzynarodowym znaczeniu: trudzi się nad wydawanymi w paryskim Instytucie Literackim trzema tomami Głównych nurtów marksizmu, ma wykłady na Yale, jeździ na kongresy filozoficzne. Jednocześnie śledzi polskie sprawy. Na nich koncentruje się też wymiana listów – możemy poznać m.in. okoliczności powstania ważnego eseju Tezy o nadziei i beznadziejności z 1971 r., w którym Kołakowski w prostych i dobitnych słowach broni sensowności społecznego oporu wobec komunistycznego państwa .

Przyjemność przy lekturze sprawiają też marginalne uwagi o spotykanych ludziach. Oto jak jedno ze spotkań z Oksfordu relacjonuje Kołakowski w liście z grudnia 1977 r.: „Odwiedził mnie niejaki pan [Janusz Korwin] Mikke, którego mgliście pamiętam jako naszego studenta z Warszawy (…) wrażenie moje z rozmowy było niedobre, gdyż ten pan wyraźnie dawał mi do zrozumienia, że jest geniuszem i że jego dzieła (…) są utworami o historycznej doniosłości. Być może jest po prostu wariatem”.

_

Jerzy Giedroyc, Leszek Kołakowski

Listy 1957–2000

Wydawnictwo Więź, Warszawa 2016, s. 384

 
 

Zapisz się do newslettera!

Otrzymasz 35% kod rabatowy na dowolny numer miesięcznika oraz informacje o promocjach, wydarzeniach i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter