70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Ilustracja: Klawe Rzeczy

Darwin czyta Księgę Rodzaju

Pius XII w encyklice Humani generis stwierdził, że teoria ewolucji jest poważną hipotezą, ale nieprzekraczalną granicę stanowi wiara w pochodzenie wszystkich ludzi od jednej pary. Chociaż współczesne badania genetyczne wskazują na istnienie w przeszłości tzw. wąskiego gardła, to pochodzenie naszego gatunku od zaledwie dwóch jednostek jest wysoce nieprawdopodobne.

Paleontolog Stephen Jay Gould zaproponował w 1997 r. proste rozwiązanie zapobiegające konfliktom między nauką a religią: non-overlapping magisteria (NOMA). Według Goulda dziedziny te znajdują się po dwóch stronach  linii demarkacyjnej przebiegającej pomiędzy tym, co falsyfikowalne (czyli tezami, których ewentualna fałszywość może zostać wykazana empirycznie) i co niefalsyfikowalne. Religia nie powinna zatem wypowiadać się na temat prawdziwości stwierdzeń nauki, a nauka nie powinna być używana do udowadniania istnienia lub nieistnienia Boga. Linia demarkacyjna nie zawsze jest linią pokojowego współistnienia. Najbardziej znanym watażką przekraczającym ją od strony nauki jest Richard Dawkins, otwarcie kwestionujący zasadę NOMA.

Moim zdaniem groźniejsze jest jednak nieuznawanie owej linii demarkacyjnej przez stronę religijną, w tym szukanie np. w nauce dowodu na istnienie Boga. Mam wrażenie, że Wielki Wybuch jest często traktowany jako stworzenie świata, choć nie ma przecież pewności, czy to był początek istnienia świata czy tylko kolejny etap jego istnienia.

Pierwotnym źródłem konfliktu między nauką i religią było dosłowne traktowanie Księgi Rodzaju jako przyrodniczego opisu świata. Taki pogląd nie mógł utrzymać się w miarę rozwoju fizyki i astronomii, a później geologii. Choć wstyd, że trzeba było czekać na oficjalną rehabilitację Galileusza przez Kościół ponad 350 lat, mamy przynajmniej tę satysfakcję, że dokonał jej papież Polak. Rehabilitacja ta miała jednak charakter czysto symbolicznego przyznania się do błędu, gdyż już wcześniej Kościół pogodził się z naukowym obrazem świata fizycznego.— pełna wersja tekstu dostępna jest w drukowanych i elektronicznych wydaniach Miesięcznika Znak


 
 

Zapisz się
do newslettera
a otrzymasz:

● 35% rabatu na dowolny numer miesięcznika
● informacja o promocjach, wydarzenich i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter