Artur Grabowski

Intymne i absolutne

Chyba nie przypadkiem korespondencja Paula z Ingeborg zaczyna się od wiersza Celana W Egipcie i nie zawiera żadnych wierszy autorstwa Bachmann. Wiersz opowiada o mężczyźnie, który przegląda się w tafli wody, dostrzega tam kobietę i mówi o niej „obca”, bo w istocie wpatrując się w jej/swój wizerunek, widzi nie ją samą, lecz jedną z kobiet swojego plemienia: „Ruth, Naomi, Miriam”. Ważna jest tutaj gra odbić: oto kobieta, patrząca na mężczyznę z lustra, służy mu do tego, by mógł „stroić” ją, zawsze obcą, „najpiękniej”, tę kobietę „leżącą przy tobie”. Poeta mówi przez nią do siebie, nie widząc jej, domagając się za to jej spojrzenia, tym samym nie pozwala jej się do siebie zbliżyć, nie daje jej nawet zaistnieć inaczej niż jako jego odbicie.

Artur Grabowski

Sceny z Polski

Ta książka stała się wydarzeniem, bo pojawiając się w szczególnym kontekście, okazała się… reakcyjna wobec współczesności1. Co więcej, mimo śmiałych (ale czy trafnych?) odwołań do modnych filozofów, historyk opowiada swoją historię w sposób nadzwyczaj osobisty i samodzielny. A czyż taka manifestacja indywidualizmu nie jest w naszych upartyjnionych czasach prowokacyjna?

Artur Grabowski

Hermes jako psychoanalityk. Herbert z Freudem na Akropolu

Na pierwszy rzut oka eseje Zbigniewa Herberta nie bardzo przypominają ten typ refleksji prozą, jaki zwykli uprawiać poeci. Autor na ogół nie zwierza się ze swoich wewnętrznych rozterek, nie ujawnia tajnych źródeł inspiracji; jeśli już, to niejako na marginesie niby akademickich rozważań, mimochodem, między suchymi faktami historii.

Artur Grabowski

Pisarz, eseista, pracownik Wydziału Polonistyki UJ.