70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Znaleźć oparcie w sobie

„Dokucza mi samotność, bezsilność i – o wstydzie! – odczuwam zupełnie drobnoburżuazyjne tęsknoty za zakochaniem się” – pisał w 1945 r. w liście do Zofii Hertz nie kto inny jak Jerzy Giedroyć, późniejszy redaktor paryskiej „Kultury”, polityk, mąż stanu, postać, bez której trudno wyobrazić sobie powojenną historię polityczną Polski.

Koniec wojny bynajmniej nie zapowiadał jednak przyszłych sukcesów Księcia z Laffitte. Przypomnijmy, Giedroyć nie znał czynnie zachodnioeuropejskich języków, jako prawnik z wykształcenia nie miał żadnego doświadczenia z wokandy, a polskie przedwojenne kontakty we Francji czy Włoszech nie otwierały już zbyt wielu drzwi. Jak wielu emigrantów musiał więc szybko odpowiedzieć sobie na pytanie: czy mimo zajęcia Polski przez Sowietów wracać do kraju? Strach przed deklasacją był czymś najzupełniej realnym. A jednak – jak trafnie pisze Sławomir M. Nowinowski – Giedroyć właściwie nie miał wyboru. Polityka była jego żywiołem i trzeba było podjąć ryzyko. Stało się też oczywiste, że jakakolwiek polityka możliwa jest tylko na emigracji. Nie dziwi więc, że swoje pierwsze paryskie biuro – a raczej kąt z łóżkiem i książkami – Giedroyć stworzył w Hôtel Lambert. Tradycja emigracji politycznej nie znała lepszego symbolu, a młody Giedroyć od początku świadom był stawki, jaką podejmuje. Książka Nowinowskiego zdaje relację z tej drogi – od kryzysu osobistego (koniec wojny to dla Giedroycia także rozstanie z żoną), smutku i „wypłakiwania się” aż do stopniowej stabilizacji, szukania „oparcia w sobie”, nie tylko w innych, wreszcie – do rysującego się na horyzoncie celu, o którym, sięgając po książkę, już wiemy, że został osiągnięty – paryskiej „Kultury”.

_

Sławomir M. Nowinowski

Jerzy Giedroyć w 1946 roku

Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2018, s. 167


 
 

Zapisz się
do newslettera
a otrzymasz:

● 35% rabatu na dowolny numer miesięcznika
● informacja o promocjach, wydarzenich i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter