70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Tag: polityka

Markus Meckel

Protestantyzm i polityka

Pastorem był poprzedni prezydent Niemiec Joachim Gauck, córką pastora jest Angela Merkel. Oboje pochodzą z NRD. Kościoły ewangelickie i teologiczne uczelnie stanowiły tam wyspę wolności i szkołę demokracji

Tadeusz Zatorski

Znak od Opatrzności

Trudno się oprzeć wrażeniu, że Świątynia Opatrzności Bożej stała się nie tyle wotum dziękczynnym, ile raczej pomnikiem Ecclesia triumphans, pieczęcią Instytucji pragnącej unaocznić swoją władzę nad państwem, społeczeństwem i jednostką, ich małość wobec jej potęgi.

Ewa Łętowska

„Non possum”

Jestem prawnikiem. To determinuje moje poglądy i stanowisko w pytaniach proponowanych przez redakcję.

Cezary Michalski

Zagubienie wieloznaczności

Kościół funkcjonuje w Polsce zarówno jako instytucja prowadząca ewangelizację (i w tym kontekście formuje sumienia), jak też jako instytucja ziemska, dbająca o własne interesy, pozycję i kontynuację.

Adam Szostkiewicz

Asymetria

Publiczna obecność Kościoła w Polsce jest podważana w niszach radykalnie lewicowych. Są one pod względem języka i mentalności lustrzanym odbiciem nisz prawicowo-katolickich: obie postawy są oparte na wykluczaniu osób inaczej myślących.

Jerzy Sosnowski

Przelotne ocieplenie czy nowa wiosna Kościoła?

Pierwsze pytanie zawiera alternatywę, której obydwa człony wydają mi się nieprawdziwe.

Halina Bortnowska

Przerywanie bierności

 

Na pierwsze pytanie właściwie nie odpowiem. Nie chcę nic twierdzić jedynie w oparciu o niejasne podejrzenia czy przypuszczenia.

Redakcja

„Znak” pyta: relacje państwo-Kościół A.D. 2015

Rok 2015 obfitował w Polsce w wiele istotnych wydarzeń, które wywarły wpływ na kształt relacji Kościoła i państwa.

Michał Zabdyr-Jamróz

Polityczny karnawał demokracji

Na okładce Polityki dialogu widnieje dwóch walczących bokserów. Nie ma w tej scenie szczególnej brutalności. Przypomina ona raczej staroświecką dżentelmeńską rywalizację – ilustrację „sportowej postawy”. Taka jest też przedstawiona przez autora wizja demokracji niekonsensualnej jako wspólnoty krytycznej.

z Jarosławem Makowskim rozmawia Michał Jędrzejek

Szuflada z Biblią i poezją

Nie ma takiego języka, który obejmowałby wszystkich. Język teologiczny ma zaś dwie zalety. Po pierwsze, jest inkluzywny, po drugie, perswazyjny, w tym sensie, że nasycony jest wartościami.

Andrzej Leder

Spór o sprawiedliwość polityczną

Ustawa regulująca dostęp do przerywania ciąży ma społeczne konsekwencje, które w sposób groźny deprawują wszystkich żyjących pod jej władzą. Jest tak zresztą zawsze, gdy zachwianiu ulega zasada równości praw.

Aleksander Hall

Wspomnienie o Wiesławie Chrzanowskim

Chrzanowski nigdy nie redukował polityki do gry o władzę. Zawsze widział w niej działanie na rzecz dobra wspólnego, w imię wartości i idei, którym pragnie się służyć.

z Marcinem Królem rozmawia Adam Puchejda

Ideały i twarde fakty demokracji

Demokracja od samego początku jest ideą zdumiewającą. Polega zaś na tym, że my jako lud, lud demokratyczny, sami bierzemy los w swoje ręce, sami chcemy o sobie decydować i czynimy to z pewnym upodobaniem. To najszczytniejsze powołanie człowieka!

Andrzej Waśkiewicz

Paradoksy realnej demokracji

Współczesna normatywna teoria polityczna nie ma wiele dobrego do powiedzenia o „realnej” demokracji – takiej, jaka ukształtowała się w świecie zachodnim – choć nie ma już także złudzeń, że w ogóle istnieje ona poza nim. W istocie to, co charakteryzuje znakomitą większość licznych modeli demokracji – państw budowanych przez filozofów „w słowie” – to nic innego jak próby jej zdemokratyzowania.

Cezary Kościelniak

Laïcité négative i monopolizacja ateizmu przez Janusza Palikota?

 Z jakim rodzajem ateizmu mamy do czynienia w przypadku postulatów Ruchu Poparcia Palikota? Odpowiednią kategorią wydaje się „ateizm proletariacki”, której użył Étienne Gilson w książce Bóg i ateizm. Kryje się za nim przekonanie, że odrzucenie balastu religii przyniesie nam ulgę, staniemy się lepsi, wrażliwsi i bardziej nowocześni. Co z tego wynika dla lewicowych intelektualistów?

Błażej Skrzypulec, Wojciech Czabanowski

W obronie przewrotu kopernikańskiego

Krytyka Marcina Polaka wynika – zdaniem redaktorów „Pressji” – w znacznej części z różnicy ocen opisywanych przez nich zjawisk i proponowanych schematów, choć w kilku miejscach zdaje się mieć swoje źródła w nieporozumieniach.

Paweł Słoń

Okno na Wschód

Rozmowy między Turcją a Unią Europejską znajdują się w martwym punkcie. Dla polityków kwestie sporne nadal są ważniejsze niż potencjalne korzyści z akcesji. Czy wizję poszerzenia Wspólnoty o tygrysa znad Bosforu należy powoli klasyfikować jako utopię?

Krzysztof Wołodźko

Portret człowieka nieskłamanego

To opowieść o człowieku „wrzuconym w historię”, zarazem wielkim, jak i pełnym małości, świetnym artyście i przegrywającym z chorobą alkoholiku, który mierząc się z samym sobą, musiał stawić czoła okrucieństwom epoki i bezwzględności ustrojów budowanych na przemocy i kłamstwach.

Andrzej Stankiewicz

Siedem grzechów mediów

Jak tak dalej pójdzie, to w mediach dziennikarzy zastąpią internetowi zarządcy contentu. Ale chyba nie chciałbym żyć w aż tak ciekawych czasach.

Anna Kucińska

Globalny łącznik

Na nic zda się walka z ubóstwem bez poparcia tej idei w społeczeństwie. Jak dzielić się wiedzą, która choć trudna i złożona, może dać nam poczucie siły i sprawczości? Należy zacząć od szkoły.

Dariusz Kałan

Polityka jako sztuka niemożliwego – przypadki Václava Havla

Havel wprowadził do języka polityki słowa: prawda, miłość, sumienie i moralność. Jego koncepcja była czasem przyjmowana wzruszeniem ramion, a jego samego narażała na zarzuty o pięknoduchostwo i marzycielstwo. Jednak to właśnie obserwacje z czasów działalności publicznej w największym stopniu zaważyły na uwzniośleniu „niepolityczności polityki”, czyli tego, co wyszydzano jako mesjanistyczny romantyzm.

David Rieff

Gorliwy nadinterpretator

Jak na człowieka, który – bez względu na jakość swych dzieł – szczerze przejmuje się tragediami, o których pisze, poglądy Goldhagena na geopolitykę wydają się albo umyślnie naiwne, albo po prostu idiotyczne.

Marzena Zdanowska

Głód to pieniądz

Nie ma cudownej recepty, która gwarantowałaby sukces w walce z głodem. Jednak zarówno politycy, jak i organizacje pozarządowe coraz częściej mówią o konieczności wprowadzenia regulacji na rynku żywności. Jedzeniem handlowano zawsze, ale odkrycie, że z pszenicy lub ryżu można zrobić oderwany od rzeczywistości produkt finansowy, jest nowe.

Olga Wysocka

Populizm – rządy emocji

Wygląda na to, że populizm zadomowił się w polityce. Mechanizmy owego fenomenu są dostrzegalne niemal wszędzie – stosują je partie opozycyjne i marginalne, z prawej i lewej strony sceny politycznej, jak również politycy głównego nurtu, zarówno pozostający u władzy, jak i będący w danym momencie w opozycji. W jaki sposób populizm angażuje emocje?

Franciszek Czech

Nawet paranoik ma realnych wrogów

Teorie spiskowe są dla wielu osób popularnym narzędziem do opisania i zrozumienia skomplikowanego świata. W polityce mogą być obosieczną bronią. Służą bądź mobilizacji wyborców, którzy nie ufają państwu, bądź ośmieszeniu przeciwników politycznych poprzez przyklejenie im łatki paranoików. Na ile realne są stojące za nimi zagrożenia?

Marcin Król

Emocje w polityce – piąta władza?

Nie ma sensu zastanawiać się, czy emocje w polityce są obecne. Wiemy, że tak. Jeżeli chcemy wspólnie przetrwać, musimy je opanować i ucywilizować. Jeśli nie dzięki dobrym obyczajom, to dzięki prawu.

z Jackiem Wasilewskim rozmawia Dominika Kozłowska

Nie będzie innych elit

Epoka, gdy polskie elity jednoczyły naród przeszła już do historii. To normalne: demokracja potrzebuje twardych technologów władzy, zawodowych polityków, a nie duchowych przywódców.

Katarzyna Skrzydłowska-Kalukin

Piękni dwudziestoletni idą po władzę

Po co młodym aktywistom polityka? Bo chcą coś zdziałać, zrobić karierę jak w korporacji lub po prostu być kimś znanym. Jedni są idealistami, inni koniunkturalistami. Kto liczy w przyszłości na poważną zmianę w polskiej polityce, może się rozczarować.

Paweł Słoń

Przyszłość w partiach obywateli

Zarówno w Polsce, jak i na świecie wyborcy są coraz bardziej rozczarowani elitami politycznymi. Jednak wciąż nie widać zadowalającej alternatywy dla demokracji reprezentacyjnej. Czy receptą na kryzys elit mogą być partie obywateli?

Małgorzata Fuszara

Kobiety i polityka

Kwoty i parytety zmuszają liderów partyjnych do sięgnięcia poza znajome grono i do zwrócenia uwagi na kompetencję kobiet oraz na posiadany przez nie kapitał społeczny, a tym samym przyspieszają proces wchodzenia przez kobiety na miejsca na listach wyborczych, z których mogą być wybrane. Dzięki temu także my jako wyborcy mamy większy wpływ na to, czy reprezentować nas będzie kobieta czy mężczyzna.

z Radosławem Markowskim rozmawia Adam Puchejda

Rzeczpospolita leniwa

Nasza świadomość polityczna to kłębowisko paradoksów; wygląda mniej więcej tak: nie znosimy partii, polityków, parlamentarzystów, a kiedy przychodzą wybory, głosujemy bezrefleksyjnie na jedynkę i dwójkę danej listy. Co to oznacza? Ano tyle, że my jako obywatele jesteśmy po prostu niesłychanie leniwi. Nie chce się nam minimalnego trudu włożyć w to, żeby się czegoś o kandydatach dowiedzieć.

z Johnem Grayem rozmawia Henryk Woźniakowski

Przykro mi, ale polityka nie uznaje miłości

Jednym z największych mitów współczesności jest przekonanie, że da się w polityce stopniowo zmniejszać zakres zła i niesprawiedliwości.

Jerzy Stępień

Państwo obywatelskie. Krótka historia polskiej samorządności

Jeśli nie chcemy, by zakorzeniło się w polskim społeczeństwie przekonanie, że nie tylko reforma emerytalna, ale właściwe żadne zmiany w Polsce nie miały sensu, musimy przygotować konieczną korektę polskiej reformy samorządu, namacalnego dowodu na sukces polskich przemian.

Andrzej Bukowski

Demokracja lokalna a dobro wspólne. Uwagi sceptyka

Nie ulega wątpliwości, że funkcjonowanie naszych samorządów wciąż bliższe jest tradycyjnej formule terenowej administracji publicznej niż nowoczesnym formom współrządzenia – pisze Andrzej Bukowski w ostatnim z głosów naszej debaty o polskiej samorządności po 20 latach.

bp Tadeusz Pieronek

Polska prezydencja a wartości chrześcijańskie

Choć Unia Europejska dystansuje się od wartości chrześcijańskich, wydaje się, że można zauważyć pewne sygnały zmian, szczególnie wobec ważnej dyskusji dotyczącej wolności religijnej. Inicjatywa wychodzi przy tym ze strony polskich polityków. O tym, czy polska prezydencja jest szansą na umocnienie pozycji chrześcijaństwa w Unii Europejskiej pisze bp Tadeusz Pieronek.

Paweł Świeboda, Henryka Bochniarz, Artur Gruszczak, Mikołaj Budzanowski, Jolanta Zombirt, Rafał Sadowski

Europejskie tematy polskiej prezydencji

W lipcu ubiegłego roku poznaliśmy wstępne priorytety polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Najpóźniej 1 czerwca 2011 roku usłyszymy ich ostateczne brzmienie. Dziś zebraliśmy wypowiedzi ekspertów, w których wyjaśniają oni, dlaczego i dla kogo wybrane tematy są szczególnie ważne oraz w jaki sposób będą realizowane podczas prezydencji. Zapytaliśmy o: wieloletnie ramy finansowe 2014­­–2020, Partnerstwo Wschodnie, rynek wewnętrzny, wzmacnianie zewnętrznej polityki energetycznej UE, wspólną politykę bezpieczeństwa i obrony, wykorzystanie kapitału intelektualnego Europy.

Tomasz Rowiński

Porzućcie romantyzm!

Niewielu jest polityków, którzy wciąż posługują się zaproponowanym przez papieża Benedykta XVI językiem wartości nienegocjowanych, a ci, którzy przy tym trwają, pozostają poza parlamentem. Marginalizacja, która jest ich udziałem, nie stanowi jednak dowodu nieskuteczności. Swoją postawą są raczej świadectwem nędzy środowisk katolickich, które tracą swój sensus catholicus i nie potrafią przeciwstawić się poganizacji języka polityki po katastrofie smoleńskiej, nie potrafią przypominać, że od symbolicznego zwycięstwa w wirtualnej wojnie ważniejsze jest czynienie polskiego prawa bardziej sprawiedliwym.

z Michałem Kuleszą rozmawia Maciej Cisowski

Odzyskać przestrzeń lokalną

Dobrze pamiętam rozmowy sprzed dwudziestu lat, kiedy wieszczono, że społeczeństwo nie dorosło do samorządu, że jak tu będzie samorząd, to na pewno wszystko rozkradną… Ja uważam, że społeczeństwo dorasta w trakcie zmian i jest takie, jakie mu stwarzamy warunki.

Denis O. Hearn

Czy handel jest nośnikiem rozwoju?

Ekonomiści głównego nurtu zawsze twierdzili, że handel jest ważnym nośnikiem rozwoju (definiowanego jako wzrost gospodarczy), tak długo, jak długo jest to „właściwy rodzaj” handlu. Tak się dziwnie składa, że „właściwy rodzaj” handlu zawsze skutkuje wykluczeniem biedniejszych regionów z handlu dobrami, które konkurują z najbardziej opłacalnymi produktami z regionów bogatszych. Te ostatnie, kończą zawsze produkując lub handlując surowcami, których regiony bogatsze albo potrzebują, albo pożądają w zamian za dobra przez siebie produkowane i kontrolowane.

Krzysztof Görlich

Kłopot z naszym samo się rządzeniem. Krytyczna diagnoza

Czy samorząd lokalny wykonuje zadania, które powierzyli mu reformatorzy z lat 1990 i 1998? Jak to robi? Czy dzisiejsze samorządy realizują misję społeczeństwa obywatelskiego? Jeśli nie, to czy jest to problem strukturalny, konstytucyjny, wynikający z niewłaściwych reguł ustaw samorządowych, czy raczej problem złych lub ciągle niedoskonałych praktyk? W istocie odpowiedź na te pytania sprowadza się do ustalenia, czy spełnione zostały trzy postulaty: 1) reprezentatywności i podmiotowości samorządów lokalnych, 2) pomocniczości wyższych szczebli władzy w stosunku do szczebli niższych oraz 3) efektywności i racjonalności działania lokalnego samorządu.

Aleksander Hall

Po wyborch samorządowych

Bez wątpienia najważniejszym wydarzeniem politycznym listopada były wybory samorządowe. Jak należy interpretować ich rezultaty? Dla partii politycznych najbardziej miarodajnym sprawdzianem poparcia w skali całego kraju są wyniki wyborów do wojewódzkich sejmików samorządowych. Pokazały one, iż na scenie politycznej liczą się na razie w dalszym ciągu cztery partie: te same, które posiadają reprezentację w Sejmie.

Henryk Woźniakowski, Jan Hartman, Rafał Prostak, Karol Kleczka, Paweł Słoń, Andrzej Brylak, Beniamin Bukowski

Pluralizm debaty publicznej

Czy pluralizm debaty publicznej zakłada istnienie pewnej wspólnoty etycznej, która stanowi fundament jakiejkolwiek rozmowy o polityce? Czy wykluczanie ze sfery publicznej głosów skrajnych prowadzi do rozpadu tej założonej wspólnoty? Wreszcie czy język tragedii lub farsy – ostatnio pojawiający się dość często w debacie publicznej w Polsce – jest pierwszym sygnałem rozpadu tak opisanej wspólnoty? To tylko niektóre z problemów, jakie pojawiły się podczas pierwszego Otwartego Kolegium Redakcyjnego miesięcznika „Znak” 9 listopada 2010 roku w Krakowie. Poniżej wybrane wypowiedzi z tej debaty.

Błażej Skrzypulec, Wojciech Czabanowski

Samorząd z dala od polityki?

Inaugurując dyskusję o samorządzie terytorialnym w Polsce założyliśmy, że poruszamy się w ramach sytemu demokracji przedstawicielskiej. Może powinniśmy jednak zmienić nasze podejście i spojrzeć na samorząd z perspektywy demokracji bezpośredniej? Zdaniem Czabanowskiego i Skrzypulca dopiero całościowa zmiana sposobu naszego myślenia o demokracji stanowi szansę dla polityki w Polsce.

z Kubą Wygnańskim rozmawia Adam Puchejda

Od zaufania do zaangażowania

Ciągle narzekamy na stan polskiej polityki, mówimy o kryzysie państwa, słabości społeczeństwa. Przez dwadzieścia lat wolności całkiem nieźle radziliśmy sobie z mnożeniem naszego kapitału pracy i pieniędzy, znacznie gorzej – kapitału społecznego współdziałania. Nie ufamy ani sobie, ani państwu. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie popełniliśmy błędy? Co możemy zrobić? Te pytania zadajemy sobie i jednemu z najaktywniejszych animatorów życia obywatelskiego w Polsce.

Arkadiusz Stempin

Długi cień Hitlera

Ultraprawicowy potencjał w Niemczech sięga nawet 20 procent. Na przeszkodzie wykorzystaniu go do budowy ogólnoniemieckiej partii stoi jednak obowiązujący dziś nad Renem kodeks political correctness. I brak charyzmatycznego przywódcy. Na szczęście.

Krystyna Kuczab-Redlich

Przegrzanie

Chłód, zamrożenie, lodowato zimno, odwilż, ocieplenie, ciepło, gorąco, parzy! Tak metorologicznie przedstawia się mapa stosunków polsko-rosyjskich. Chciałoby się – rozglądając się wokół przed wizytą prezydenta Rosji Dimitrija Miedwiediewa i podczas niej – dostrzec wskaźniki normalności. Niestety!

Wiktor Osiatyński

Demokracja i prawa człowieka

Wbrew tezom o „końcu historii”, liberalne demokracje konstytucyjne wciąż spotykają na swojej drodze kolejne wyzwania i zagrożenia. Niektóre z nich są wpisane w same mechanizmy demokratycznych rządów prawa. Delikatna równowaga między demokracją a prawami człowieka w warunkach globalizacji i pojawiania się nowych mediów elektronicznych ponownie wydaje się zagrożona.

Aleksander Hall

Radość i gorycz przemieszane

W styczniu nadeszła oczekiwana, ale bardzo radosna wiadomość: zakończył się proces beatyfikacyjny Jana Pawła II i została wyznaczona data uroczystości beatyfikacyjnej. 1 maja Rzym zapełni się znowu przybyszami z Polski. Jan Paweł II jest wielką postacią Kościoła Powszechnego, ale Polacy mają szczególne powody by go kochać i czuć się jego dłużnikami.

Jan Błoński

Polityka i religia

15 stycznia 2011 roku mija osiemdziesiąta rocznica urodzin Jana Błońskiego, profesora, krytyka, pisarza, postaci na poły legendarnej dla życia umysłowego w Polsce. Ten wnikliwy czytelnik i badacz dzieł Gombrowicza, Mrożka, Prousta i wielu innych wybitnych twórców europejskiej kultury pozostawił po sobie quasi-pamiętnik i szereg interesujących zapisków dziennikowych. Poniżej publikujemy wybrane fragmenty tej wyjątkowej książki, która niedługo ukaże się nakładem wydawnictwa Znak.

Piotr Kieżun

Konserwatyzm w cieniu apokalipsy. Voegelin, Taubes, Schmitt i „Teologia Polityczna”

Przyglądając się polskim środowiskom skupionym wokół rozmaitych politycznych czasopism, od pewnego czasu można zauważyć ciekawe zjawisko. Dziś najważniejszym środkiem ideowego przekazu staje się nie tyle samo pismo, ale to, co się wokół niego dzieje: strona internetowa, fora, portale społecznościowe, kluby dyskusyjne, spotkania, happeningi i last but not least… serie książkowe. Szczególnie te ostatnie często lepiej charakteryzują polityczne inspiracje i rodowód danej grupy, niż redakcyjne teksty w papierowym wydaniu.

 
 

Dołącz do nas!

Prenumeratorzy zyskują więcej.

Zobacz ofertę!

Prenumerata