70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Próba bilansu

Polska niepodległość 1918 stanowi próbę przekrojowego spojrzenia na lata niewoli, drogę do listopada 1918 r., a także pierwsze lata wolności. Wyznaczony cel jest ambitny.

Niewątpliwie jako synteza dziejów praca Rezlera spełnia swoje zadanie. Przede wszystkim jest to opis kolejnych zdarzeń oraz charakterystyka postaw ideowych. W mniejszym stopniu natomiast ich pogłębiona analiza. Najciekawiej pod tym ostatnim kątem prezentuje się rozdział Bilans i pokłosie. Mity polskiej niepodległości. Autor próbuje w nim wyjść poza opis i rozprawić się z narosłymi wokół naszych dziejów mitami. Co prawda, niektóre z nich (choćby ten o polskiej mocarstwowości) zostały już dawno obalone. Niemniej pewną wartość mają spostrzeżenia Rezlera na temat okoliczności odzyskania niepodległości rozumianych jako przypadkowy splot różnych niezależnych od siebie czynników, zwłaszcza równoczesnej eliminacji zaangażowania w sprawy polskie wszystkich trzech zaborców. Ważna jest również dokonana analiza mitu o jednolitości kraju pod względem narodowym, etnicznym i religijnym. Mimo licznych publikacji temat ten – choćby w kontekście sprawy nowelizacji ustawy o IPN – wciąż pozostaje aktualny i niewyczerpany. Autor zwraca uwagę nie tylko na wzrost nacjonalizmów wśród mniejszości, ale także na problematyczne z perspektywy kształtowania wieloetnicznego kraju poczucie wyższości części polskich polityków nad innymi narodami. Książka Rezlera zachęca i inspiruje do dalszych, bardziej pogłębionych analiz. Pozostaje wyrazić nadzieję, że zasygnalizowane w niej wątki będą w innych publikacjach rozwijane.

_

Marek Rezler

Polska niepodległość 1918

Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2018, s. 416


 
 

Zapisz się
do newslettera
a otrzymasz:

● 35% rabatu na dowolny numer miesięcznika
● informacja o promocjach, wydarzenich i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter