Karmieni mitem

Człowiek współczesny stał się nie tylko odbiorcą, ale i współtwórcą kultury. Chciałoby się rzec: kultury popularnej – przede wszystkim tej ograniczonej do Internetu – trudność jednak polega na tym, że granice między tą pierwszą a kulturą wysoką przestają być już tak wyraźne. To nowe, masowe i niczym niemal nieograniczone źródło kultury za swoją największą siłę uważa spontaniczność i odkrywczość, otwartość na te wymiary życia, których dotąd nie zauważano i nie brano na poważnie. Kiedy się jednak przyjrzeć bliżej, okazuje się, że im więcej odbiorców kultury staje się jej twórcami, tym silniej nasyca się ona powszechną symboliką, tym wyraźniejsza staje się obecność mitu, w tym bardziej nachalny sposób powracają do głosu uniwersalne archetypy. Im więcej nas tworzy kulturę, tym bardziej staje się ona „okrągła” i przewidywalna.

Proponujemy Państwu wędrówkę po szeroko pojętej współczesnej kulturze tropem jej mitologicznych struktur. W świecie, w którym czynność kupowania urosła do rangi rytu, mit staje się podstawowym scenariuszem reklamy. Tam, gdzie demagogię uczyniono oficjalnym narzędziem uprawiania polityki – staje się on zasadniczą bronią w walce o elektorat. W rzeczywistości, w której rytualność zjawisk daje nam złudne poczucie bezpieczeństwa, media będą nam serwowały informacje zgodnie z powtarzalnym schematem tabloidu. Nie są to zjawiska ani dziwne, ani nowe. Kiedy jednak powracają do współczesnej wyobraźni masowej, w spokojnych czasach względnego dobrobytu, warto je dostrzec i zadać sobie parę pytań. Czy jesteśmy więźniami uniwersalnych symboli? Czy potrafimy obronić się przed ich perswazją? Czy sami nie przykładamy ręki do ich fabrykacji?

Michał Bardel
redaktor naczelny

W następnym numerze:

POLSKA, ROSJA – CZAS POJEDNANIA?

POCZĄTEK STRONY