W czasie stanu wojennego zrodziła się w parafii św. Szczepana w Krakowie niecodzienna inicjatywa pomocy dla potrzebujących. Przed doroczną wizytą duszpasterską ("kolędą") wszystkie rodziny, które miały być odwiedzane tego roku, otrzymały listy od proboszcza. Zawierały one trzy pytania: 1. Czy potrzebują Państwo pomocy? Jakiej? 2. Czy znają Państwo kogoś, kto potrzebuje pomocy? Jakiej? 3. Czy sami możecie pomóc? W jaki sposób?
   Listy takie otrzymało około 5 tysięcy rodzin. Rezultat był zaskakujący: około 800 próśb o pomoc i tyleż ofert pomocy. Radość była wielka, ale okazało się, że trzeba podzielić parafię na nieduże sektory i dla każdego z nich powołać zespół, który miałby za zadanie weryfikować i koordynować oferty z prośbami, a także jakoś utrwalać odruchy serc, tworzyć trwałe związki między bliskimi czy nieco dalszymi sąsiadami, najczęściej wcale się nie znającymi. Stąd między innymi wziął się zwyczaj regularnego odprawiania Mszy św. dla mieszkańców poszczególnych sektorów, dający okazję do wspólnej modlitwy i poznawania potrzeb lokalnego środowiska.
   Po dwudziestu latach, w obliczu narastającej biedy i szerzenia się bezrobocia, inicjatywa ta stała się punktem wyjścia do opracowania przez Krajową Radę Katolików Świeckich Apelu o Powszechną Pomoc Wzajemną. Założenie było podobne - potrzeby rosną, środki państwa i samorządów maleją, należy zatem uruchomić możliwie szeroką pomoc wzajemną, do udzielenia której prawie nie trzeba pieniędzy, wystarczy praca wolontariuszy, koordynujących wymianę darów materialnych, ale także innych. Stąd propozycja rozprowadzania w lokalnych społecznościach (głównie parafiach) ankiet zawierających rozszerzone zestawy pytań dotyczących także pomocy o charakterze opiekuńczym czy edukacyjnym, potrzebnej osobom borykającym się z różnymi problemami - chorym czy niesprawnym, ale także bezrobotnym, którzy powinni szybko podnieść swoje kwalifikacje, aby mieć szansę na znalezienie nowej pracy. Nie zawsze bowiem trzeba organizować szkolenia czy kursy, czasem wystarczy indywidualna pomoc obywająca się bez instytucji i etatów, byle tylko udało się zetknąć potrzebującego z tym, kto może mu pomóc.
   Ale skąd wziąć wolontariuszy gotowych do poświęcenia czasu na tego rodzaju informacyjno-komunikacyjną pracę? Trzeba zaczynać od najmniejszego nawet zespołu i natychmiast szukać chętnych wśród samych bezrobotnych, ci bowiem mają czas, zaś bezczynność jest ich największym wrogiem.
   Potrzebne jest także jakieś miejsce, najlepiej o nieformalno-klubowym charakterze, gdzie mogliby się spotykać potrzebujący z wolontariuszami, bezrobotni z przedsiębiorcami czy przedstawicielami organizacji społecznych.
   Apel jest elementem szerszego programu społecznego zmierzającego do odbudowy więzi ludzkich i różnych form samopomocy, programu budującego poczucie współodpowiedzialności na różnych poziomach życia społecznego. Bliższe informacje (wraz z Apelem i ankietą) znaleźć można w Internecie (www.praca.znak.com.pl) lub w siedzibie Fundacji Kultury Chrześcijańskiej "Znak" (30-105 Kraków, ul. Kościuszki 37).

STEFAN WILKANOWICZ, ur. 1924, publicysta i działacz katolicki, długoletni redaktor naczelny "Znaku", przewodniczący Fundacji Kultury Chrześcijańskiej "Znak".