70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Autor własnego życia

Wydawnictwo słowo/obraz terytoria przypomniało (pierwsze polskie wydanie miało miejsce w 1972 r.) wspaniałą miniaturę Michela Leirisa – książkę o dojrzewaniu do autorefleksji, monolog zbuntowanego intelektualisty cynicznie (realistycznie?) oceniającego otaczający świat.

Wiek męski to zdecydowanie coś więcej niż tylko proza autobiograficzna. To rodzaj autobiografii intymnej i intelektualnej napisanej po odbyciu terapii, kiedy autor doszedł do wniosku, że uleczyć chorą duszę może jedynie proces twórczy. Jest to też klasyczny przykład autoportretu artysty z czasów młodości i wieku średniego.

Projekt francuskiego autora opiera się na nieograniczonej niczym szczerości, mówi on o sobie (ale też o innych) z niekłamaną odwagą i przenikliwością, czyniąc siebie bohaterem literatury, a jej tematem – własne życie (z wszystkimi cieniami i blaskami codziennej egzystencji). Leiris, jak sam przyznaje we wstępnym szkicu, tworzy nie tyle literaturę zaangażowaną, ile literaturę, w którą całkowicie angażuje samego siebie – to strategia ocalająca, wyzwalająca, ale też ryzykowna, bo wiodąca do przekroczenia granic literatury.

W Wieku męskim poddaje wiwisekcji własne ciało, własną duszę – analizuje zmiany i rany, jakie w nich zachodzą. Tworzy wyabstrahowany z rzeczywistości moment narracyjny, tkając go ze wspomnień, zapisów snów, wpisów z dziennika, fragmentów literackich (Goethe, de Nerval). Chłodno opisuje i snuje dywagacje, posługując się narzędziami psychoanalizy, ale w tej autobiografii terapeutycznej jest też miejsce na sentyment, marzenia (również senne) przeplatające się z wyznaniami okaleczonego i chorego „ja”. W tym sensie książka Leirisa jest dokumentalnym zapisem (ego)sceptycznego intelektualisty, studium dojrzewania myśli do rozumienia przemijania. Autentycznym i przez to poruszającym.

_

Michel Leiris

Wiek męski

tłum. Teresa i Jan Błońscy,

słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2016, s. 210

 
 

Zapisz się do newslettera!

Otrzymasz 35% kod rabatowy na dowolny numer miesięcznika oraz informacje o promocjach, wydarzeniach i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter