70 lat tradycji. Inspirujemy Prowokujemy Dyskutujemy

Kongres Obywateli Kultury

Obywatele Kultury to nieformalny wolontarystyczny ruch społeczny, który powstał na rzecz zmiany celów i sposobu finansowania kultury. Postulujemy między innymi zwiększenie nakładów na kulturę do co najmniej jednego procenta budżetu państwa oraz zmianę przepisów, aby przedsiębiorcy mogli przekazywać jeden procent podatku CIT na cele kulturalne. W połowie maja 2011 roku odbędzie się Kongres Obywateli Kultury, podczas którego zostanie przyjęty Pakt dla Kultury – porozumienie pomiędzy rządem a stroną społeczną. Więcej: www.obywatelekultury.pl

EDWIN BENDYK

Dziś mało kto na świecie wątpi, że kultura ma znaczenie. Kultura się liczy nie tylko dlatego, że decyduje o naszej indywidualnej i zbiorowej tożsamości, nie tylko dlatego, że dostarcza rozrywki, nie tylko dlatego, że staje się coraz ważniejszą sferą gospodarczej aktywności. Kultura ma znaczenie, gdyż jest dziś uniwersalnym środowiskiem rozwoju. Kto dziś nie wydaje na kulturę, musi wydawać na więzienia.

BEATA CHMIEL

Trend ograniczania nakładów na kulturę łatwo dostrzec na przykładzie dwóch kolejnych budżetów państwa, zwłaszcza w części bez środków unijnych zasilających sektor kultury, przede wszystkim w domenach dziedzictwa i infrastruktury czy środków pochodzących z Norweskiego Mechanizmu Finansowego (2009–2014), Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (2009–2014) i Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy (2009–2015). Minister Bogdan Zdrojewski przekonywał, że stan kulturalnej infrastruktury poprawia się szybko właśnie za sprawą europejskich pieniędzy. Rzeczywiście, powstają nowe muzea, filharmonie i sale teatralne. Problem w tym, że trzeba je będzie utrzymać, a sami Polacy do wydawania na kulturę się nie kwapią. Coraz mniej osób uczestniczy w kulturze w sposób aktywny, większość wybiera telewizję lub internet, gdy tymczasem stan polskich mediów jest powszechnie znany, a cyfrowy analfabetyzm dotyczy niemal połowy społeczeństwa.

Uczestnictwo w kulturze wymaga bowiem nie tylko chęci i pieniędzy, lecz także umiejętności. Innowacyjny potencjał społeczeństw zależy od ich potencjału kreatywnego, który nie jest prostą sumą potencjału twórczego jego obywateli. Nic po twórczych jednostkach i wybitnych artystach, jeśli jakość edukacji kulturalnej, wielkość i struktura uczestnictwa w kulturze oraz dostępność oferty kulturalnej jest niska.

Dopóki kultura będzie w Polsce przegrywać ze stadionami i dziurą budżetową, dopóty nie będziemy nowoczesną, konkurencyjną gospodarką. Może gospodarką WWW, ale wciąż będzie to oznaczało jedynie: wyborowa, wieprzowina, węgiel.

 

 

SYLWIA CHUTNIK

Podpisałam Apel Obywateli Kultury, ponieważ czuję się obywatelką kultury, która chciałaby być traktowana poważnie w swoim kraju. Traktowana jako osoba mająca prawo do korzystania z kultury i jej tworzenia.

 

PIOTR FRĄCZAK

Kultura będzie albo obywatelska (pozarządowa), albo rządowa (jeśli więcej władzy damy politykom i urzędnikom). Nie chodzi o to, aby nie finansować kultury z podatków (a szczególnie nie wyrównywać szans w dostępie do kultury), ale ideałem jest kultura niezależna od państwa, od administracji. Zamiast żądać od państwa pieniędzy, spowodujmy, aby – jak chciał Abramowicz – państwo w kulturze nie było potrzebne. Zabierzmy administracji władzę nad kulturą. Zabierzmy oczywiście razem z pieniędzmi. I tu nie chodzi o rewolucję Gramsciego czy Žižka, ale właśnie o zmianę, którą opisywał Abramowski. Nie dopuśćmy, aby więcej pieniędzy na kulturę oznaczało większe uzależnienie od państwowego mecenasa.

 

MACIEJ NOWAK

Popieram postulat jednego procenta na kulturę właśnie dlatego, że się to się nie opłaca. Zależałoby mi na tym, aby żyć w kraju, w którym nie wszystko musi się opłacać, aby cała rzeczywistość nie była podporządkowana finansowemu dyktatowi. Jeden procent dużo lepiej
przeznaczyć na te wszystkie kolory, które niesie działalność artystyczna niż na odprawy dla prezesów banków.

 

MARIA POPRZĘCKA

Wydawać by się mogło, że w takim kraju jak Polska finansowanie kultury przez państwo powinno być czymś oczywistym. Przypomnijmy: Polska przetrwała ponad sto dwadzieścia lat nieistnienia na mapie Europy dzięki kulturze, a nie dzięki przegranym powstaniom. W tej chwili kultura nie musi już pełnić funkcji substytutu bytu narodowego, niemniej jest nadal najbardziej istotnym spoiwem życia społecznego. To dzięki kulturze, dzięki językowi, obyczajowi, muzyce, wyobraźni, plastyce – dzieki temu wszystkiemu ludzie zamieniają się w obywateli.

 

BEATA STASIŃSKA

Jeśli nie chcemy, by nasze dzieci i wnuki jeździły – tak jak my – na saksy do Anglii, Francji czy Niemiec, inwestujmy dzisiaj w kulturę i nowoczesną edukację.

Jeden procent na kulturę w budżecie państwa to absolutne minimum. Mam nadzieję, że polscy politycy po dwudziestu latach ignorowania znaczenia kultury, edukacji i nauki dla rozwoju kraju to zrozumieją. W badaniach zaufania społecznego do instytucji publicznych pierwsze miejsce zajęła biblioteka, po niej szkoła. To powinno politykom dać do myślenia.

 

OLGA TOKARCZUK

Im jestem starsza, tym coraz jaskrawiej widzę zależność: im silniejsza kultura, tym większe poczucie wspólnoty, własnej wartości jako społeczeństwa, tym skuteczniejsze języki wzajemnego komunikowania się i tym większe zadowolenie z życia. To fakty. Zarówno niedawny czas komunistyczny, jak i obecna filozofia liberalna traktują kulturę jako kwiatek do kożucha albo środek do jakiegoś własnego celu, wentyl czy po prostu widzimisię artystów. Zawsze instrumentalnie albo co najwyżej z pełną arogancji wyższością. Większość klas politycznych zupełnie nie rozumie „na co nam ta kultura”. Dlatego potrzebna była inicjatywa obywatelska.

Polacy nigdy nie staną się nowoczesnym, sprawnym, zadowolonym i twórczym społeczeństwem, jeżeli będzie spadać czytelnictwo i pogłębiać się funkcjonalny analfabetyzm. A spędzanie wolnego czasu będzie się odbywać pomiędzy kościołem a supermarketem.

 

MICHAŁ ZADARA

Podpisałem Apel Obywateli Kultury, ponieważ w dyskursie publicznym nastąpił niemal całkowity zanik rozmowy o kulturze. Ponieważ byłoby szkoda, gdyby zestaw zagadnień, tekstów, obrazów i dźwięków zwany „polską kulturą” stał się obiektem tylko muzealnym.

 
 

Zapisz się do newslettera!

Otrzymasz 35% kod rabatowy na dowolny numer miesięcznika oraz informacje o promocjach, wydarzeniach i spotkaniach autorskich

email marketing zapewnia MailPlanner

Newsletter