|
ZDARZENIA – KSIĄŻKI – LUDZIE
Nuta o ślebodzie (fragment)
PAWEŁ TARANCZEWSKI
Józef Tischner,
Etyka a historia.
Oprac. Dobrosław Kot
Instytut Myśli Józefa Tischnera, Kraków 2008
Pan Komuna panoszy się od Kamczatki po
Łabę – jeszcze. W Polsce zbity już z pantałyku
pan ten sili się, by naród – upojony
wolnością – znów stał się tłumem niewolników,
motłochem. Narzuca stan wojenny
– przeszkodę podobną tym, które stawiano
w wieku XIX i XX. Przeszkoda zastawia
drogę narodu – naród nie chce się
cofnąć. Pan złapał naród za gardło, a i naród
za łeb go trzyma. Pat. Naród, by powiedzieć
panu „mat”, by pokonać przeszkodę,
tworzy nowe wartości, w nowy
sposób otwiera się na świat.
Sposoby otwarcia i reguły preferowania
wartości są zmienne w historii. W XIX
wieku „pojawiły się rozmaite dziejowe
ethosy. (…) tak interpretowano te prądy,
które szły przez Polskę: romantyzm,
pozytywizm, Młoda Polska – wszystko to
były odpowiedzi na doświadczenie zniewolenia”. Teraz mat ma zadać etos nowy,
etos Solidarności. Wypowiedziany i spisany
przez Tischnera zwie się: Etyka Solidarności.
Duch wolności wypełnia uniwersyteckie
Collegium Witkowskiego – przepełnia
salę wykładową młodymi. Tu – między
Łabą a Kamczatką – żarzy się nowa Iskra.
Józef Tischner pokazuje, jak nie ulec panu
Komunie. Pokazuje, że nie więzień jest niewolnikiem, a ten tylko, kto uznaje swe
kajdany.
Tischner mówi: Nie bądźcie niewolnikami!
Jeśli nimi jesteście, możecie niewolę
zrzucić, odmawiając najpierw panu
uznania.
Więcej na łamach październikowego „Znaku”
Share
Zamów numer
PAWEŁ TARANCZEWSKI, malarz
i rysownik,
filozof, profesor
ASP w Krakowie
oraz WSF-P
Ignatianum.
W następnym numerze:
CZY KATOLICY PRZEGRYWAJĄ WALKĘ Z CZASEM?
POCZĄTEK STRONY |
