Któż z nas nie topił Marzanny, a przynajmniej o tym obyczaju nie słyszał? 21 marca to koniec astronomicznej zimy, a początek wiosny. Nietrudno zauważyć ten znamienny dzień w roku, kiedy długość skracającej się stopniowo nocy zrówna się nareszcie z czasem trwania coraz dłuższego i bardziej słonecznego dnia. Podobnie jak równonoc jesienną, ale nie kojarzy się ona z młodością i kiełkowaniem; ze starczym usychaniem raczej, bo syt plonów świat układa się do zimowego snu. Obojętne, jak nazwiemy miesiące, czy na cyklach Księżyca czy Słońca oprzemy ich następstwo, zawsze równonoc będzie chwilą magiczną, podniosłą, ale i groźną. Kiedyś w Finlandii widziałem w porze przedwiosennej wystawione w oknach figurki wiedźm, czarownic i upiorów. Myślałem, że to dziecinne wygłupy, tak jak amerykański Halloween, ale miejscowi wytłumaczyli mi, że to zanikający zabobon ich dziadków lub rodziców, którzy nie zapomnieli jeszcze o swych wiejskich korzeniach. Zarówno wiosenna, jak jesienna równonoc to wzmożona aktywność złych duchów i upiorów, które szukają okazji do szkodzenia ludziom lub zwierzętom, więc w ten sposób próbujemy odstraszyć strzygi i inne paskudztwa. Podobno ten sam zwyczaj praktykowany bywa jeszcze w północnej Szwecji, ale kiedyś tak wierzyli również nasi słowiańscy przodkowie. We wschodniej Polsce do dziś pali się w Wielkim Poście ogniska na krańcach wsi dla odstraszenia złych duchów.