Powtórzę raz jeszcze myśl, którą niedawno wyraziłem na tych łamach... Jakkolwiek podział władzy wykonawczej pomiędzy prezydenta i rząd, dokonany przez ustawodawcę, jest dyskusyjny, to nie on ponosi winę za napięcia i konfl ikty między prezydentem i premierem, dotyczące ich kompetencji. Sytuacja ta ma przede wszystkim polityczne i personalne przyczyny. Absolutnie nie wierzę, aby w obecnym parlamencie możliwe było przeprowadzenie zmiany konstytucji, przesuwającej w sposób jednoznaczny władzę wykonawczą w kierunku urzędu prezydenta lub rządu. Wymagałoby to współpracy w tej kwestii obu głównych partii. Moim zdaniem, nie jest ona możliwa ze względów politycznych. Wydaje się jednak, że w świetle ostatnich doświadczeń (a nie wiemy, co nas jeszcze czeka) model dwuczłonowej egzekutywy składającej się z prezydenta i rządu chyba nie utrzyma się przez dłuższy czas. Jeśli w przyszłym Sejmie pojawi się partia lub koalicja partii dysponujące większością konstytucyjną, zapewne podejmą próbę przesądzenia charakteru władzy wykonawczej albo na rzecz systemu parlamentarno-gabinetowego (w którym władza skupia się w rządzie, a prezydent pełni funkcje honorowe i reprezentacyjne), albo na rzecz systemu z wyraźnie dominującą rolą prezydenta. Chyba że czas, który pozostał do końca obecnej kadencji prezyden ckiej, będzie stał pod znakiem poprawnej koabitacji, jaką zobaczyliśmy w ostatnich dniach października, i złe wspomnienia zatrą się w naszej pamięci. Trudno jednak liczyć, że tak się stanie.

Więcej na łamach grudniowego „Znaku”

Zamów numer

ALEKSANDER HALL, historyk i publicysta, polityk, b. działacz opozycji demokratycznej, minister w rządzie Tadeusza Mazowieckiego.

POCZĄTEK STRONY