Nie przekonuje mnie jednak także apel „W obronie swobody badań naukowych”, stanowiący polemikę z listem w obronie Lecha Wałęsy. Warto przypomnieć, że publiczną debatę na temat książki Cenckiewicza i Gontarczyka rozpoczęło opublikowanie w „Rzeczpospolitej” artykułu profesora Andrzeja Zybertowicza – notabene recenzenta książki o Wałęsie i czołowego ideologa IV Rzeczypospolitej, twórcy koncepcji „szarej sieci” oplatającej polskie życie publiczne – który stwierdził, że stosunek do tej książki będzie miarą intelektualnej i moralnej uczciwości. Stwierdził też, że to III Rzeczpospolita nie pozwoliła Wałęsie i wielu innym rozliczyć się z przeszłością. Obrońcy ,,swobody badań naukowych” nie zareagowali na ten kuriozalny tekst. Niemal wszyscy byli bowiem entuzjastami projektu IV Rzeczypospolitej i sympatykami rządów PiS-u. Z kolei obrońcy dobrego imienia Wałęsy utożsamiają się z III Rzeczpospolitą, uważając, że Polska po roku 1989 odniosła zdecydowany sukces. W tym sporze nie chodzi więc przede wszystkim o Wałęsę, a o wznowienie sporu pomiędzy rzecznikami III i IV Rzeczypospolitej. Rzecznikom IV Rzeczypospolitej, takim jak profesor Zybertowicz, chodzi w istocie o udowodnienie tezy, że Polskę po 1989 roku budowali ludzie uwikłani w ciemne sprawy z przeszłości i ten fakt determinował nieprzeprowadzenie radykalnej dekomunizacji po 1989 roku, obalenie rządu Jana Olszewskiego, nieoczyszczenie WSI z ofi cerów wywodzących się ze starego systemu itp. Moralny i polityczny przełom w Polsce miał nastąpić dopiero w 2005 roku, po objęciu władzy przez PiS. Ten tok rozumowania uważam za absurdalny. Historii wolnej Polski nie da się wytłumaczyć za pomocą prawdziwych, domniemanych i zmyślonych grzechów jej twórców, popełnionych w czasach PRL. Nie przeszkodziły one zbudowaniu niepodległego, demokratycznego państwa, należącego do NATO i do Unii Europejskiej.