Dziś na pierwszy plan wysuwa się nowa dyskusja. Po 17 lutego 2008 roku Europa musi zadać sobie kilka fundamentalnych pytań o własną przyszłość. Nie da się tego zrobić bez dokładnej analizy powodów, dla których Stany Zjednoczone i Unia Europejska zostały postawione przed koniecznością dokonania wyboru niezgodnego z głoszonymi przez siebie zasadami oraz Kartą Narodów Zjednoczonych. Kazus Kosowa wyrósł bowiem ze specyficznej sytuacji, która nosi wiele cech konfliktu tragicznego: sytuacji, z której nie ma dobrego wyjścia, a na coś trzeba się jednak zdecydować. Przypadek kosowski trzeba rozważyć przede wszystkim jako wręcz modelowy przykład konfliktu wspólnotowych wartości; zmagania racji, które, wzięte z osobna, domagają się urzeczywistnienia, ale zderzone ze sobą – zawsze prowadzą do jakiegoś zła. Należy nań także spojrzeć jako na mniej lub bardziej niebezpieczny precedens w historii Europy XXI wieku. Precedens ów – właśnie z powodu dość jednoznacznego uhierarchizowania takich wartości jak samostanowienie i suwerenność (z wyraźnym wskazaniem na pierwszą z nich) – może posłużyć kolejnym, budującym dopiero swą tożsamość narodom nie tylko jako katalizator marzeń o secesji, ale nade wszystko jako usprawiedliwienie ich spełnienia. Przychodzą też na myśl pytania o wpływ ostatnich wydarzeń w Kosowie na politykę Unii Europejskiej (do której dziś należy już Słowenia), z jednej strony otwierającej się na inne kraje zachodnich Bałkanów, z drugiej – borykającej się z aktywnością ruchów autonomistycznych i separatystycznych na swoim „starym” terytorium: na przykład w Hiszpanii i Belgii.

Więcej na łamach majowego „Znaku”

Zamów numer

MICHAŁ BARDEL, dr filozofii, wykładowca w Wyższej Szkole Europejskiej i Collegium Civitas, redaktor naczelny miesięcznika „Znak”.

MARCIN ŻYŁA, członek redakcji miesięcznika „Znak”.

POCZĄTEK STRONY