|

TEMAT MIESIĄCA:
Milczenie świata. Mass media wobec ludobójstwa
Milczenie i egoizm świata (fragment)
JANINA OCHOJSKA-OKOŃSKA
My, Polacy, za pośrednictwem mediów patrzymy
na siebie z zewnątrz. Porównujemy nasze problemy
z krajami Europy Zachodniej lub Ameryki
Północnej. Świadomość tego, że w miarę bogacenia
powinniśmy się bardziej dzielić z innymi,
byłaby większa, gdybyśmy umieli odnieść sytuację
Polski do realiów państw, w których ludzie
umierają z głodu i pragnienia.
Ze względu na rolę mediów we współczesnym świecie bardzo ważne jest określenie ich misji. Podstawą funkcjonowania i rozwoju mediów nie może być bowiem wyłącznie dążenie do osiągania jak najlepszych wyników finansowych – tak jak najważniejszym celem nie może być zadowolenie gustów i potrzeb odbiorców, które wyrażają się w badaniach opinii publicznej i są często „usprawiedliwieniem” niskiego poziomu programów czy sensacyjności przekazywanych informacji.
Odpowiedź na pytanie, czy media powinny kierować się gustami odbiorców czy też mieć jasno określoną misję, której celem jest kształtowanie tych gustów, zadecyduje o tym, z jakim społeczeństwem będziemy w Polsce mieli do czynienia. Bo temu, że media mają decydujący wpływ na kształtowanie opinii, zainteresowań i aktywności społecznej, nikt nie może zaprzeczyć (pomijam tu tę nieliczną część społeczeństwa, która ma swoje określone zainteresowania i wie, gdzie szukać potrzebnych informacji).
Jak chcielibyśmy być postrzegani przez innych? Czy jako społeczeństwo świadome, dokonujące przemyślanych wyborów, zaangażowane w lokalny rozwój, rozumiejące pojęcie dobra wspólnego i dobra ojczyzny, kierujące się wartościami, odpowiedzialne za siebie, otoczenie oraz za zadania nałożone przez wykonywaną pracę, wreszcie – zainteresowane procesami zachodzącymi w świecie i potrafiące na nie wpływać? Czy też jako społeczeństwo konsumpcyjne, żyjące serialową rzeczywistością, interesujące się sensacjami, aferami, niezdolne nawet do wyboru władz lokalnych, obojętne na zło dziejące się wokół i tym bardziej ślepe na potrzeby bliźniego wtedy, gdy wyznaje on inną religię, ma inny kolor skóry i mieszka daleko od nas? Czy chcemy być społeczeństwem zaściankowym, egoistycznym, myślącym tylko o sobie i swoich potrzebach?
Oczywiście nie można powiedzieć, że w polskich mediach brakuje zupełnie informacji i analiz na temat problemów na całym świecie. Ostatnio nawet ich nieco przybyło. Zainteresowani mają dostęp do stron internetowych organizacji pozarządowych lub pism (np. w „The Economist” można znaleźć bardzo ciekawe analizy, informacje). Zainteresowani problemami ekologii, ofiar wojen, bezdomnymi, zaginionymi, skutkami katastrof naturalnych, sprawiedliwym handlem etc. bez trudu znajdą potrzebne informacje. Dlatego nie piszę o braku dostępu do informacji, ale raczej o tym, jaka jest dzisiaj rola i misja mediów, jak ją wypełniają i jak wpływają na społeczeństwo.
Więcej na łamach wrześniowego numeru „Znaku”
Zamów numer
JANINA OCHOJSKA-OKOŃSKA, współzałożycielka i prezes Polskiej
Akcji Humanitarnej. W 1993 roku Komisja Wspólnot Europejskich przyznała
jej tytuł Kobiety Europy. Laureatka Nagrody im. Jana Karskiego
Za Odwagę i Serce oraz Nagrody im. ks. Józefa Tischnera. Ukazał się
wywiad-rzeka Niebo to inni. Z Janiną Ochojską rozmawia Wojciech Bonowicz
(2000).
POCZĄTEK STRONY |