Miesięcznik ZNAK, czerwiec 2007: "Szkoła przymusu czy szkoła dialogu?"

SIW ZNAK

E-MAIL

CZERWIEC 2007, NUMER 625

Lista mailingowa
Jeżeli chcesz otrzymywać aktualne informacje o nowościach w miesięczniku ZNAK i wydarzeniach organizowanych przez SIW Znak wpisz swój e-mail.

TEMATY I REFLEKSJE

Rozum, wiara i strategia (fragment)

Z LESZKIEM JESIENIEM, STANISŁAWEM KOZIEJEM

i ROMANEM KUŹNIAREM rozmawia Piotr Kłodkowski

Prezentujemy obszerne fragmenty dyskusji na temat rozmieszczenia w Polsce elementów amerykańskiej tarczy antyrakietowej, zorganizowanej przez miesięcznik „Znak” i Wyższą Szkołę Europejska im. ks. J. Tischnera.

PIOTR KŁODKOWSKI: Co należałoby doradzić polskim negocjatorom?

ROMAN KUŹNIAR: Ja już poradziłem… z wiadomymi konsekwencjami. Nasze obecne przywództwo również nie jest „w nastroju do słuchania” – w dziedzinie polityki zagranicznej jest dość autystyczne i sekciarskie (wtajemniczeni, którzy wiedzą lepiej).

Wskazywałem polskim władzom na niebezpieczeństwa, które kryją się zarówno w samym systemie, jak i w naszym przyłączeniu się do niego. Radziłem przekonywać jednak Amerykanów do tego, aby postawić na system wielostronny (natowski), który mógłby być użyty w zgodzie z racjonalną percepcją zagrożeń. Wskazywałem na zagrożenie dla naszej suwerenności w sferze bezpieczeństwa – to Amerykanie podejmą decyzję o użyciu systemu a polski prezydent dowie się o tym najpierw z CNN.

Mówiłem: po pierwsze, przeciągać rozmowy – do momentu aż w Ameryce będzie normalna, racjonalna administracja. Po drugie, „grać” na system atlantycki. Po trzecie, nie dać się wpisywać w żaden harmonogram: spokojnie negocjować, aż uzyskamy dobre warunki. Nie mam żadnych wątpliwości, że decyzja polityczna co do budowy tarczy w Polsce została już dawno podjęta, że my, czyli Polska, tę kampanię przeciwko tarczy przegraliśmy, ale być może da się jeszcze coś uratować, uzyskać jakieś przynajmniej częściowo korzystne porozumienie. Sformułowałem wiele praktycznych uwag, ale – tak jak powiedziałem – mimo że notatka była niejawna, skutek był wiadomy, dlatego nie odważę się ponownie radzić, zwłaszcza że pociąg już ruszył i negocjacje trwają.

LESZEK JESIEŃ: W naszej dyskusji brakuje rozważań dotyczących sytuacji alternatywnej wobec projektu tarczy antyrakietowej. Pierwsza alternatywa to brak takiego systemu obrony. Druga alternatywa – to jakiś inny system. Generał Koziej słusznie zauważył, że w strategii Unii Europejskiej wskazano zagrożenie, ale nie sposoby przeciwdziałania. Bo Unia Europejska nie została stworzona do tego, by budować antyrakiety, by tworzyć system wspólnej obrony militarnej. Logika pokazuje jednak, że sens istnienia samego tylko systemu obronnego NATO oznacza przyznanie, iż zagrożenia jednak istnieją. A zatem brak obrony antyrakietowej, pierwsza alternatywa w tym rozumowaniu, nie jest logiczną odpowiedzią na stan aktualny. Ergo, amerykańska oferta, już skonstruowana, częściowo funkcjonująca i przedstawiona na papierze, wymaga bardzo poważnego rozpatrzenia.

Czy budowany system jest rzeczywiście skierowany przeciwko rakietom irańskim i koreańskim?

ROMAN KUŹNIAR: Oczywiście nie wierzę w zagrożenie ze strony Iranu. Jestem analitykiem, a nie specjalistą od political fiction. To są potężne antyrakiety! Rakieta nośna antyrakiety jest w założeniach międzykontynentalną rakietą balistyczną. W razie zmiany sytuacji lub zmiany profilu takiej bazy istnieje naturalnie możliwość przekierowania funkcji takiej rakiety. Tego nie należy wykluczać, warto o tym pamiętać i dlatego – warto mieć na to wpływ.

STANISŁAW KOZIEJ: Rosjanie wiedzą, że tarcza antyrakietowa nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla ich potencjału nuklearnego. Z drugiej strony, mają uzasadnione podstawy do obaw, że jeżeli systemy obrony przeciwrakietowej będą się rozwijać, zaś rozwój rosyjskiego potencjału nuklearnego będzie bardzo powolny, to za kilkadziesiąt lat może to zaważyć na równowadze strategicznej między Stanami Zjednoczonymi i Rosją. W tym widzę pewne niebezpieczeństwo wznowienia wyścigu zbrojeń. Dlatego tarcza powinna być budowana w sposób otwarty i przejrzysty. Mało tego, uważam, że byłoby bardzo dobrze gdyby Rosja uczestniczyła w budowie systemu globalnego. Jest na to pewna szansa, ponieważ Moskwa jest również zainteresowana zabezpieczeniem się przed takimi asymetrycznymi zagrożeniami nuklearnymi. Współpraca między mocarstwami jest na tyle realna, że warto oferować Rosjanom udział w budowie systemu globalnego.

Więcej na łamach czerwcowego numeru „Znaku”

Zamów numer

LESZEK JESIEŃ, ur. 1962, dr, wykładowca WSE im. ks. Józefa Tischnera, doradca rządów Jerzego Buzka i Jarosława Kaczyńskiego. Autor wielu publikacji na temat integracji europejskiej, m.in.: Europa w lustrze eurosceptycyzmu. Brytyjska Partia Konserwatywna wobec integracji europejskiej (1999).

STANISŁAW KOZIEJ, ur. 1943, generał brygady w stanie spoczynku, profesor w Akademii Obrony Narodowej, teoretyk wojskowości, były dyrektor Departamentu Systemu Obronnego w MON. Ostatnio wydał: Między piekłem a rajem. Szare bezpieczeństwo na progu XXI wieku (2006).

ROMAN KUŹNIAR, ur. 1953, prof. dr hab., wykładowca w Instytucie Stosunków Międzynarodowych UW, autor publikacji z dziedziny studiów strategicznych, bezpieczeństwa międzynarodowego i polityki zagranicznej RP. W latach 2005–2007 był dyrektorem Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Wydał m.in.:Polityka i siła. Studia strategiczne – zarys problematyki (2006).

POCZĄTEK STRONY

Szukaj na stronach Wydawnictwa ZNAK