DIAGNOZY

Człowiek drogą Kościoła? (fragment)

JANUSZ PONIEWIERSKI

Zaczynam się bać o Kościół w Polsce: że nie pójdą za nim, że nie odnajdą się w nim ludzie. Owszem, znam obietnicę Pana, że będzie z Kościołem „aż do skończenia świata”, a „bramy piekielne go nie przemogą” – ale wiem także, iż Jezus, kiedy to mówił, nie miał na myśli Kościoła nad Wisłą.

„Człowiek jest drogą Kościoła, drogą jego codziennego życia i doświadczenia, posłannictwa i trudów” (Redemptor hominis 14) – pisał przeszło ćwierć wieku temu Jan Paweł II. A my, czytelnicy tych słów, odbieraliśmy je jako program dla Kościoła. Także dla Kościoła w Polsce.

I to był program, choć często musiał on rywalizować z programem przeciwnym: że drogą człowieka jest Instytucja i jej dobro, jej interesy. Oczywiście, „interesom” tym niemal zawsze towarzyszyła deklaracja, że chodzi o Jezusa Chrystusa. To dlatego ludzie tej Instytucji angażowali się w politykę („żeby zatriumfowały wartości chrześcijańskie”), zachowywali się nieraz jak książęta (byli przecież „współpracownikami Króla”), lękali się wolności (bo pozwala powiedzieć „nie” Chrystusowi) i zwlekali z ujawnieniem bolesnej prawdy, „zamiatali ją pod dywan” („żeby nie gorszyć”). A kiedy – od czasu do czasu – pojawiał się prorok, który mówił, że „Kościół musi być Kościołem w pełni wolnym, ubogim i służebnym (...), ale daleko nam jeszcze do realizacji tych zasad” (Stefan Swieżawski), łagodnie go unieszkodliwiano – bo „stary” (znaczy się: sklerotyk) albo, co gorsza, „mason”.

Te dwa programy tu, w Polsce, wyraźnie ze sobą konkurowały – i wciąż konkurują! Czasem „na wierzchu” jest człowiek – „droga Kościoła”, a czasem Instytucja...

Przyznam, iż w kwietniu 2005 roku myślałem, że nie sposób już odwołać, w pewien sposób unieważnić tamtych słów, zapisanych przez Jana Pawła II w encyklice Redemptor hominis. Wtedy bowiem – raz jeszcze dzięki Papieżowi – poczułem się pełnoprawnym obywatelem Kościoła, wiedziałem, że jestem jego drogą! Choć, rzecz jasna, zdawałem sobie sprawę, że nie będzie łatwo... Wszak wszyscy jesteśmy grzesznikami.

Więcej na łamach marcowego numeru "Znaku"

Zamów numer

JANUSZ PONIEWIERSKI, ur. 1958, członek redakcji „Znaku”, w latach 1993-1997 kierownik działu religijnego „Tygodnika Powszechnego”, autor książek: Pontyfikat (1999; III wyd. 2005) i Kwiatki Jana Pawła II (2002).

POCZĄTEK STRONY